Saranda Albanija

Saranda je lep mali grad, značajan primorski turistički centar i poznato letovalište i turistička destinacija Jonskog mora sa oko 33000 stanovnika u južnoj Albaniji, smešten u prekrasnom zalivu oblika potkovice, između planina i Jonskog mora, preko puta severoistočnog dela ostrva Krfa, udaljen 26 km od grčke granice. Udaljenost od 35 km između dve države se gliserom od glavne luke u Krfu do luke u Sarandi pređe za oko 35 minuta, što je izuzetan doživljaj  posetilaca.

U antičkom periodu je grad Saranda nosio ime Onchesmus. Današnji naziv grada Sarande potiče od ranohrišćanskog manastira Agioi Saranda – Svetih četrdeset mučenika, posvećenog četrdesetorici svetih ratnika – mučenika, jer “saranda” na grčkom znači 40. Po hrišćanskoj legendi iz 15. veka, rimski imperator Likinije, koji je posle 316. godine žestoko progonio Hrišćane Istočnog castva, je u 4. veku u gradu Sevastiji u Jermeniji – severoističnom delu Male Azije koji je tada pripadao Istočnom Rimskom carstvu, brutalno ubio 40 monaha – rimskih ratnika 12. rimske Legije Fulminate – Fulminata Legio /legije naoružane svetlošću/, koji su se otvoreno ispovedali i stradali kao hrišćani, ne želeći da odstupe od svoje vere u Hrista. Narod i crkva su ih proglasil svetiteljima i poštovanje četrdeset mučenika se nadaleko proširilo regionom Mediterana, te su od 6. veka i dalje kroz burnu istoriju mnoge crkve sagrađene u njihovu čast, poput crkve u Sarandi. Crkva četrdeset mučenika u Sarandi se nalazi na istaknutom uzvišenju iznad grada i uživa jedinstveno lep pogled na zaliv, poluostrvo Ksamil i Butrint i okolne planine. Četrdeset hrišćanskih mučenika su bili izuzetno poštovani tokom vladavine cara Justinijana (527–565), a njegov istoričar Prokopije svedoči da je vizantijski car izlečio mnoge infekcije kolena i noge kada je došao u kontakt sa svetim moštima svetitelja mučenika, što je nedavno otkriveno. Mada analiza konstrukcije današnje svetinje s početka 6. veka nije moguća zbog nedostatka objavljenih istraživanja, Crkva četrdeset svetih mučenika u Sarandi je verovatno imala veliku konstrukcijiu nadsvođenu sa tri kupole, sagrađene u vreme vladavine cara Justinijana. Kao svetilište, ovo mesto i dalje ima izuzetan značaj pravoslavnoj grčkoj zajednici, te hodočasnici nastavljaju da donose cveće u razorenu svetinju. 12. juna 2015. godine su opštine Saranda i Bridizi potpisale ugovor o obnovi Crkve manastira Svetih četrdeset mučenika u Sarandi, koju su Nemci bombardovali tokom Drugog svetskog rata, a posle rata je dinamitom potpuno porušili albanski komunisti, jer je područje Sarande bilo u svrhu vojnih namena. Crkva Četrdeset mučenika u Sarandi je 1970. godine proglašena spomenikom kulture prve kategorije.

Oblast Sarande odlikuje nizijski reljef, koga čine planine koje se spuštaju prema obali Jonskog mora, od Borša do Zaliva Ftelia, polja Vrugu i Vrina, te brda Saranda, Lëkurësi, Ksamil, Butrint i Konispol. To je prekrasan spoj bezbrojnih zaliva, divljih plaža, stenovite morske obale, brda pokrivenih plantažama maslina i limuna i planina u zaleđu koje okružuju ovo područje. Kroz Sarandu protiču reke Kalasa, Bistrica i Pavlla, koje otiču u Jonsko more. Grad Saranda je sagrađen u obliku amfiteatra koga čine tri paralelna puta. Četiri niza stepenica vode od vrha brda do grada Sarande i njegovih šetališta. Iznad Sarande u jugostočnom delu grada, dominira srednjovekovna tvrđava Lekures – “Qafa e Gjashtes“, sa koje se pruža prekrasan pogled na grad, Nacionalni Arheološki Park Butrint, Krf i prekrasno okruženje. Tvrđava u Sarandi Lëkurës je sagrađena tokom vlasti osmanskog sultana Sulejmana Veličanstvenog, 1537. godine, u cilju odbrane luke i puta prema Butrintu i bila je naseljena do 18. veka, kada je stradala i napuštena u napadu Ali paše Janjinskog. Posle revolucije 1990. godine je grad Saranda obnovljen u modernom stilu i sagrađeni su brojni hoteli, restorani, barovi i kafići, kao i prelepo šetalište sa raskošnim drvoredom palmi. Zahvaljujući svom odličnom položaju na prekrasnoj Jonskoj obali, kristalno čistom i toplom moru, toploj i prijatnoj mediteranskoj klimi i blizini brojnih kulturnih znamenitosti, Saranda je stekla duh kosmopolitskog grada i vremenom postala jedno od najznačajnijih turističkih centara Albanije, u kome mladenci tradicionalno provode svoj odmor.

Saranda ima preko 300 sunčanih dana godišnje. U gradu Sarandi se vidi spoj savremenih građevina, starih taverni i kafanica, izgrađeni od kamena u predivnom tradicionalnom stilu, čiji su i krovovi od kamenih ploča. Makedonci iz zapadnog dela zemlje, Albanci sa juga Albanije i Grci iz severozapanog dela Grčke pripadaju najveštijim duburescima na svetu. Vožnjom automobilom ili autobusom od 15 minuta se stiže u Ksamil – Ćamil, mesto koje izuzetno vole posetioci koji žele lepe plaže. Ovde su zapravo najlepše plaže albanske rivijere, koje odlikuje nežno belo kamenje.

Privreda Sarande se bazira uglavnom na poljoprivrednoj proizvodnji, skoncentrisanoj u dolini reke Valton, uzgoju školjki u slanom jezeru Vouthrotos – Butrint i turizmu. Ovde u mnogim restoranima i kafićima na plaži posetioci uživaju u domaćim maslinama, plavom patlidžanu, paprikama, paradajzu, luku, svežem hlebu i kiselom mleku, kao i raznovrsnim sveže izvađenim školjkama i ribi, prekrasno na licu mesta pripremljene na roštilju.

Čuveni izvor „Modro oko” – Syri i Kaltër je živopisan spomenik prirode koga čini 18 izvora vode koja izvire iz kraškog tla, stvarajući jedinstveno lep prizor. Modro oko – Syri i Kalter su vodeni izvori prekrasno plave boje, koja ispusta mehurice iz bazena dubine preko 50 metara, na 25 km od Sarande, na putu prema Tepeleneu, u blizini impresivnog tradicionalnog sela Musine od kamenih kuća, na nadmorskoj visini od 177 metara, između šuma bora, jele, lešnika, oraha i voćnjaka trešnje, koja, kao i drugo voće, u ovom području Albanije veoma dobro uspeva. Ovaj geološki fenomen je tektonskog porekla i stvara izvore jačine 6 kubih metara u sekundi, za koje veruju da nastaju otapanjem doline Drima. Izvori Modro oko – Syri i Kaltër otiču u Bistricu, reku dužine 25 km, čiji je tok povezan sa Jonskim morem, izgradnjom veštačkog kanala 1958. godine. Odlika izvora Modro oko – Syri i Kaltër je plava boja i jedinstvena providnost vode bazena ovalnog oblika. Ispod izvora Modro oko – Syri i Kaltër je stvorena vododelnica i jezero površine oko 9 hektara. Posetioci Modrog oka – prirodnog vodenog fenomena Syri i Kaltër bace kamen u centar izvora, koji posle nekog vremena ispliva na površinu. Biljni i životinjski svet područja izvora Modro oko – Syri i Kaltër je bogat i raznovrstan, te ovde živi lisica, soba, lasica i reptili. Pored živopisnog vodopada preko puta izvora Modro oko – Syri i Kaltër se nalazi tradicionalni restoran u kome se poslužuje vrhunska albanska rakija – raki…..

Gosti koji odmaraju ili borave u Sarandi uživaju u prekrasnom moru i suncu ili izletima i razgledanju brojnih okolnih znamenitosti. Preporučujemo posetu obližnjeg Butrinta, arheološkog nalazišta koji pripada UNESCO nasleđu i/ili razgledanje Manastira Mesopotam, posvećenog Svetom Nikoli iz 11. veka. Manastir Svetog Nikole Mespotam je bio svedok bitke kod Butrinta između Vizantije i nadiruće vojske Normana, pod vođstvom Roberta Žiskara – Robert Guiscard ili manastira Četrdeset mučenika na vrhu brda iznad Sarande, odakle se pruža veličanstvena panorama. Oko 10 km van Sarande, na putu za Đirokastru se nalazi manastir Mesopotam – jedan od dragulja kulture ovog dela Albanije, na niskom uzvišenju okruženom poplavljenom nizijom doline reke Bistrice. Manastir Svetog Nikole Mesopotam se prvi put pominje 1081. godine u vreme pokreta vizantijske vojske pod upravom Vasilija Mesopotamca protiv Normana koje je predvodio Robert Giskar, u napadu na Butrint. Manastir Mesopotam je doživeo vrhunac tokom 13. veka, tokom uprave epirskog despotata, sub-države Vizantijskog carstva, nastale posle krstaškog osvajanja Konstantinopolja, 1204. godine. Manastir Mesopotam je spomenik kulture i znamenitost koju morate upoznati i doživeti !

Postojeći turistički centar Saranda resort je potpuno pretvoren u luku za putnike i turiste, a izgrađenu su novi putevi u dužini od 340 km, duž područja obale Saranda – Ksamil – Butrint, Sarande – Konispol, Sarande- Pllake – Xarrë, Sarande – Delvinë, lokalni putevi u Sarandi, Ksami i plaži Lukova, što je veoma doprinelo povećanju turističke posete i značajno uticalo na ubrzan razvoj turizma i poljoprivredne proizvodnje juga Albanije.

 

SHARE IT: