Kultura Rumunije – Rumunska kultura

Rumunija ima jedinstvenu kulturu, koja je posledica njenog položaja i posebnog istorijskog razvoja. Kao i njene stanovnike, Rumuniju smatraju mestom susreta tri regiona : Centralne Evrope, Istočne Evrope i Balkana, iako ona zapravo nije deo nijednog od ova tri regiona. Rumunski identitet je nastao na spoju rimskih i najverovatnije drevnih dačkih elemenata, uz brojne druge uticaje.

Tokom završetka antičkog perioda i početkom srednjeg veka su dominirali uticaji slovenskih naroda, koji su se preseljavali i naselili na području i u blizini današnje Rumunije, počev od antičkih Grka i Vizantijskog carstva, do duge vladavine Otomanskog carstva, te Mađara i Nemaca koji su živeli u Transilvaniji. Savremena kultura Rumunije je okvirno nastala i razvila se tokom poslednjih 250 godina pod jakim uticajem Zapadne Evrope, posebno francuske i nemačke kulture. Kultura Rumunije je veoma slična drugim evropskim kulturama, uz određene uticaje orijentalnih područja i slovenskih država. Brojna istraživanja na nalazištima kao što u Saporu de Câmpie, Obreja, Noşlac, Albă Iulia i druga svedoče o istrajnosti domorodačkog stanovništva u 4. veku i početkom 5. veka. Arheolozi su u Transilvaniji otkrili rimske nadgrobne spomenike koji su kasnije korišćeni za sarkofage. Otkrivanje kamenih ploča sa rimskim natpisima nagoveštava da ih je lokalno stanovništvo koristilo u 4. veku i tokom dalje istorije. U Biertanu je otkrivena svetinja iz 4. veka koja ima tradicionalni Hristov monogram, sa natpisom “Zenovius votum posui“. Dva obližnja mesta – Laslea i Bratei su imala slične nalaze. Ovi i drugi otkriveni nalazi svedoče o razmeni domorodačkog domaćeg dačkog stanovništva sa nomadskim plemenima koja su prelazila područje Rumunije. Uobičajena je bila trgovina, ali takođe i sklapanje međusobnih bračnih zajednica i naseljavanje ovog bogatog plodnog područja.

U Rumuniji siromašnoj kamenom, u kojoj je oduvek vladalo bogatstvo šuma – kako u ravnici, tako i u planinskim predelima – drvo je svakako predstavljalo glavni građevinski materijal. Daleka tradicija određene vrste narodnog neimarstva stvorila je u Rumuniji prava remek-dela. Ona se ispoljavaju u raznovrsnim oblicima primenjenih umetnosti seoske, gradske i bojarske kuće, seoske crkve ili vojvodske zadužbine – narodna umetnost koja je nekada stvarana i ona koja je i danas u primeni. Drvenih crkava u Rumuniji ima još uvek u znatnom broju. One su najrazličitijih arhitektonskim oblika. Najjednostavnije i najmanje jesu one iz Vlaške, delimično i iz Bukovine, najrazuđenije su iz Bukovine i Moldavije, najviše i najlepše su iz Transilvanije.

Tradicionalna narodna umetnost Rumunije, uključujući igre, rezbarstvo, grnčariju, tkanje i vez narodnih nošnji i ukrasa za dom, kao i očaravajuća narodna muzika Rumunije su još uvek dobro očuvani i na vrhuncu. Rumunija ima mnogo pravoslavnih manastira, od kojih neki potiču iz 13. veka. Srednjovekovni gradovi, utvrđene crkve, drvene rezbarije i spektakularni drevni dački ostaci su samo deo znamenitosti bogatog kulturnog nasleđa Rumunije.

25 predivno očuvanih arhitektonskih dragulja Rumunije, po svojim prirodnim, scenskim i monumentalnim vrednostima pripada svetskom UNESCO kulturnom nasleđu. Na području sela Poljana, koje se danas zove Poliana – Vărbilău, u okrugu Prahova, na lokalitetu “Vârful Fundăturii” je slučajno pronaden prekrasan zlatni slem iz prve polovine 4. veka pre nove ere. Šlem je pripadao nepoznatom Geto-dačkom vladaru ili lokalnom vlastodršcu i danas se čuva u Narodnom Istorijskom muzeju Rumunije. Zlatni šlem je težak skoro 1 kg i dobro očuvan, a nedostaje mu samo gornji vrh. Oblik zlatnog šlema i ukrasi otkrivaju izvorne odlike geto-dačke umetnosti i izvanrednu veštinu izrade.

1931. godine je u blizini Histrije u Dobrudži pronađena grobnica dačkog princa, u čijoj spoljnjoj dvorani je bio skelet konja, bogato ukrašen srebrnom opremom. Unutrašnja odaja je čuvala veliku ličnu srebrnu riznicu, čija jedna posuda nosi natpis “Cotys”, što je princevo ime. Grobnica potiče iz 4. veka pre nove ere.

UNESCO znamenitosti Rumunije su Manastir Horezu, Srednjovekovne utvrđene crkve Transilvanije, Istorijsko jezgro Sigišoare, Oslikani manastiri Bukovine, Drvene crkve brvnare u Maramurešu i Dačke tvrđave u planinama Orastie.

U Transilvaniji ima skoro dve stotine sela sa utvrđenim crkvama, koje su od 13. do 15. veka izgradili Sasi. Prinuđeni da odole napadima stalnih osvajača, središnji delovi sela u kojima su uglavnom postojale crkve, bili su utvrđeni odbrambenim zidovima, kao moguće sklonište za veliki broj stanovnika. Sedam utvrđenih crkava ovog područja pripada svetskom UNESCO kulturnom nasleđi. Poseta ovim čudnovatim selima, smeštenim u srcu seoskih imanja i zelenih valovitih brda, omogućava turistima da osete ukus davno prošlog srednjovekovnog doba. To su utvrđene crkve Biertan, Calnic, Darjiu, Prejmer, Saschiz, Valea Viilor i Viscri.

Rumunska istorija i kultura web

 

SHARE IT: