Vidin Bugarska

Vidin je grad-luka na južnoj obali Dunava, u severozapadnoj Bugarskoj, u blizini srpsko-bugarske granice. Grad Vidin se nalazi 199 km severozapadno od Sofije, na desnoj obali Dunava. Vidij je do 2013. godine bio spojen trajektom sa gradom Kalafatom u Rumuniji, kada je u saobraćaj pušten most Danube II, koji ga povezuje sa Kalafatom u Rumuiji i predstavlja novi simbol Vidina i Dunava. Vidin odlikuje veoma plodno zamljište, te je poznat po uspešnoj proizvodnji vina, poljoprivredi i trgovini.

Vidin su osnovali Kelti i nazvali svoje utvrđenje Dunania – utvrđeno brdo, koje je preraslo u rimski utvrđeni grad Banonia, kojim su Rimljani vladali do 46. godine. Grad je tokom rimske vladavine postao značajni centar rimske provincije Gornje Mezije, koja je obuhvatala područje današnje severozapadne Bugarske i istočne Srbije. Sloveni su se naselili u gradu i nazvali ga Bdin ili Badin, koje ime je i danas u upotrebi. Najpoznatije obeležje Vidina je Tvrđava Baba Vide, koja je građena u periodu od 10. do 14. veka, na velikoj rečnoj okuci Dunava u severoistočnom delu grada. Tokom srednjeg veka je Vidin bio važan grad Bugarske, vladičansko sedište, rezidencija kralja Šišmana i glavni grad velike pokrajine. Između 971. i 976. godine je grad Vidin bio središte poseda Cara Samuila, dok je njegov brat upravljao južnim delom carstva. Vizantijski car Vasilije II je osvojio Vidin 1003. godine, posle osmomesečne opsade i izdaje lokalnog vladike. Značaj Vidina je ponovo porastao tokom Drugog Bugarskog carstva (1185–1396), kada su njegovi despoti bili uticajni u Imperiji i nekoliko puta birani za careve. Od sredine 13. veka je Vidinom upravljala porodica Šišman. Bugarski car Ivan Aleksandar je 1356. godine izdvojio Vidin iz Bugarskog carstva i imenovao svog sina Ivana Stracimira (1356–1396) za apsolutnog vladara nove Vidinske države-grada – Vidinske Imperije. Mađarski krstaši su osvojili Vidin 1365. godine i nazvali ga Bodonj, te su bili poraženi od ujedinjenog slovensko-bugarskog carstva 1369. godine. Srednjovekovna Bugarska Imperija je okončana Otomanskim osvajanjem čitave teritorije i okolnih područja 1393. godine, kada je na ovoj teritoriji formirana otomanska pokrajina Rumelia Eyalet. Sve značajni centri bugarske kulture su uništeni posle turskog osvajanja, većina pisanih dela izgubljena, a preživelo obrazovano sveštenstvo je izbeglo u druge slovenske zemlje. Bugarskom kulturom je preovladao dugi period sna, tokom koga je ostala izvan mnogih procesa koji su zahvatili ostatak Evrope. Događaji posle Rusko-turskog rata 1877-78. su doveli do obnove bugarske države, San Stefanskim mirom potpisanim 3. marta 1878. godine. Treća Bugarska država je konačno stekla potpunu nezavisnost 22. septembra 1908. godine.

Tvrđava Baba Vida u Vidinu je jedna od retkih potpuno očuvanih srednjovekovnih tvrđava Bugarske. Nalazi se na velikog okuci Dunava u severoistočnom delu Vidina. Izgradnja Tvrđave Baba Vide je počela u 10. veku, na mestu nekadašnje drevne rimske osmatračnice doneg Dunava – Bononije. Tvrđava Baba Vida obuhvata 2 temeljna zida, unutrašnje dvorište i 11 kula i predstavljala je glavnu odbrambenu lokaciju tokom srednjeg veka i najznačajnije utvđenje severozapadne Bugarske.

Regionalni Istorijski Muzej u Vidinu je jedna od najstarijih naučnih i kulturnih institucija grada. Početak muzejskih aktivnosti u regionu Vidina datira iz perioda oko 1910. godine, kada je osnovano Društvo arheologa i uređena prva muzejska zbirka. Muzej obuhvata nekoliko postavki : Arheologija (delovi Praistorija, Antički period i Srenji vek) čije bogate zbirke su izložene u Zgradi Konaka, obnovljenoj 1977; Numizmatika, koja obuhvata preko 30000 novčića; Etnografska zbirka, koja se od 1969. nalazi u Krastati Kazarma (“krstaste barake”) ; Zbirka Bugarske zemlje od 15. do 19. veka, čija postavka se nalazi u Muzeju Konaka (staroj turskoj policijskog stanici); Zbirka Moderne istorije; Zbirka Nedavne istorije; Odnosi sa javnošću. Muzej Konaka u Vidinu se nalazi u zgradi jedinstvene arhitekture, koja je spomenik kulture lokalnog značaja, sagrađen u 18. veku za potrebe turske policijske stanice. Posle oslobođenja od Turaka je ova zgrada obnovljena, kada su uvedeni elementi Bugarske Renesanse. Muzej Konaka je otvoren 1956. godine i u svojim zbirkama predstavlja istoriju regiona Vidina iz najstarijeg doba do Oslobođenja. Muzej Konaka je deo Regionalnog Istorijskog Muzeja Vidina. Druge znamenitosti Vidina – Turski konak, iz druge polovine 18. veka, džamija i biblioteka Osman Nuri Paše, krstolike barake iz 1798. godine, stare renesansne građevine, sinagoga…

U blizini sela Arčar, 17 km južno od Vidina se nalaze ostaci drevnog rimskog grada Ratiarije, koga su u 4. veku pre nove ere na obali Dunava osnovali Mezi, Dačko-tračansko pleme. Grad je imao rudnik zlata, koga su eksploatisali Tračani. Rimsko naselje Ratiaria je početkom 1. veka dobilo na značaju kao vojni centar. U čast pobede nad Dačanima, rimski Imperator Trajan je izgradio Mezijski Ratiariju i proglasio je glavnim gradom rimske provincije Dacia Ripensis. Posle 106. godine je Trajan povukao svoje trupe i naselje ozvaničio statusom Colonia Ulpia Traiana Ratiaria. Grad se razvio u veliki centar zanatstva, u kome je trgovina nakitom imala veliki značaj. Iskopavanjima na ostacima kuća Ratiarie su arheolozi pronašli dve ogrlice, četiri prstena, dve naušnice, iglu i masivnu narukvicu, izrađenu od 23-karatnog zlata. Više od dva veka, od 2. do 4. veka je Ratiarija bila najvažniji vojni i privredni centar današnje severne Bugarske i uporište rimske kulture i civilizacije. Jedna od šest carskih legija je bila ovde stacionirana. Značajno vladičansko sedište je osnovano u 4. veku. Radovi na obnovi grada su vršeni tokom vladavine Anastasius I, koji je gradu dao novo ime – Anastasiana Ratiaria. Sjajna kultura Ratiarije se ogleda u skulpturama, nadgrobnim spomenicima i sarkofazima, arhitektonskim ostacima i elegantnim višebojnim mozaicima. Pretpostavlja se da je najezda Avara 586. godine okončala postojanje Ratiarije.

 

SHARE IT: