Tvrđava Bobovac

Bobovac je najznačajniji i najbolje utvrđeni grad srednjovekovne Bosne, podignut na strmoj, stepenastoj steni južnih padina planinskog masiva Dragovskih i Mijakovskih poljica, iznad ušća Mijakovske reke u Bukovicu, jugozapadno od Vareša. Zahvaljujući položaju i opremljenosti važio je za najbolje utvrđeni bosanski srednjovekovni grad. Podigao ga je ban Stjepan II Kotromanić, polovinom 14. veka, a kasnije je služio kao sedište većine bosanskih vladara, preciznije od perioda vladavine Stjepana II, preko bosanskih kraljeva, sve do prestanka bosanske samostalnosti, turskim osvajanjem 1463. godine. Prvi put se Bobovac u pisanim dokumentima pominje 1349. godine. Bobovac se sastojao od gornjeg grada sa četvrtastom kulom, čiji ostaci i danas postoje i donjeg grada, na stepeniku nižem oko 20 metara, poligonskog oblika, oko 40 metara dužine i oko 25 metara širine, od čega se danas raspoznaju dvorište i bunar. Bobovac je zbog svog geostrateškog, vojnog i političkog značaja bio je meta napada osvajača. Njegov položaja i konfiguracija terena je omogućavao odbranu i bio je vojno i administrativno sedište bosanskih kraljeva uz Kraljevu Sutjesku, koja je bila bez fortifikacija i imala više administrativno-politički značaj.

U Bobovcu se čuvala bosanska kraljevska kruna. Tu se nalazila i kraljevska grobna kapela, za koju se pretpostavlja da je kralj Ostoja naredio da se stara bobovačka crkva preuredi za tu svrhu. U njoj su bila sahranjena tri bosanska kralja: Stjepan Ostoja, Tvrtko II Kotromanić i Stjepan Tomašević. Bobovac su Osmanlije zauzeli 19. maja, a osvojili 21. maja 1463. godine, nakon samo tri dana borbe. Jedni izvori navode da su se za grad vodile teške borbe i da su Osmanlije pod gradom upotrebili topove. Takoðe se govori da je knez Radak, koji je upravljao u to vreme gradom, predao Bobovac misleći da će za to biti nagrađen, ali su ga Osmanlije nakon predaje pogubili. Brzi pad Bobovca, za koji se verovalo da može izdržati i dvogodišnju opsadu je iznenadio kralja Stjepana Tomaševića i onemogućio ga da sakupi vojsku i dobije stranu pomoć. Zbog toga su se i posade Visokog i nekih drugih gradova predale bez borbe. Nakon zauzimanja Bobova, Osmanlije su ga razorili, ali su zbog njegovog izuzetnog strateškog značaja, ponovo sagradili neke objekte koji su im bili potrebni za boravak. Osmanska posada je boravila u Bobovcu sve do 1626. godine, kada je napušten zbog gubitka strateškog značaja, nastavkom osmanskih osvajanja prema severu, kada ostaje duboko u pozadini njihovih interesovanja. Kraljevska grobna kapela je obnovljena, ali nekim nepriznatim metodama tako da je njena vrednost umanjena.

 

 

SHARE IT: