Manastiri u Bukovini su sagrađeni u 15. i 16. veku, u vreme koje su označile ličnosti moldavskog kneza Stefana Velikog /1457 – 1504/ i njegovog sina Petru Raresa /1530-1538; 1541-1546/. Stefan Veliki je bio slavni vojni zapovednik, branilac hrišćanstva i veliki ljubitelj kulture. Freskama manastira Voroneta, Humor, Moldovite, Arborea ili Sucevite upravlja jedinstveni duh, izražen, sa jedne strane, rukom koja je uvela umetnicke stilove, sredstva, motive i scene, a sa druge strane potpunim skladom uspostavljenim između ljudskog genija pri stvaranju i predivnog okruženja u kome se manastiri nalaze.

Oslikani manastiri u severnoj Moldaviji su sedam manastira rumunske pravoslavne crkve u okrugu Suceava, u severnoj Rumuniji, izgrađeni okvirno izmedu 1487. i 1532. godine. Oslikani manastiri u Bukovini su od 1993. godine deo UNESCO svetskog kulturnog nasleđa. Crkva posvećena Vaskrsnuću manastira Sucevita je dodata ovoj listi 2010. godine.

Izvanredan broj crkava u Bukovini i njihova predivna spoljašnjost i unutrašnjost, oslikane freskama su očuvane i doba srednjeg veka, te su zbog njihove jedinstvenosti i umetničke vrednosti, 1993. godine deo UNESCO svetske kulturne baštine. Ne postoji i zapravo se nigde na svetu ne može videti ovakav skup crkava, tako visokog kvaliteta spoljašnjih fresaka. Crkve su uglavnom nastale kao porodične grobnice knezeva i visokog plemstva. Svaki slikar je pomalo drugačijim načinom predstavio scene, iako je pratio kanonske ikonografske programe. Koristeći boje, poput plave boje u čuvenom manastiru Voronetu, zeleno-crvene manastira Sucevita, žute manastira Moldovite, crvene u manastiru Humor i zelene u manastiru Arbore, slikari /većina njih nepoznati slikari/su opisali biblijske scene na zemlji i u raju, scene iz života Svete Bogorodice i Isusa Hrista, priče o postanju čoveka i njegovom životu posle smrti. Predstave su najpre naslikane u unutrašnjosti manastira, te proširene na spoljašnjost. Razlog za ovako velike predstave su religiozne i didaktičke – radi promovisanja pravoslavlja i obrazovanja nepismenih.

Crkva Arbore

Najveća vrednost malene crkve Arbore je scena Postanja, koja ukrašava njen zapadni zid. Arbore je jedina crkva u regionu Bukovine bez zvonika, jer je nije sagradio knez, već je manastir 1503. godine podigao Luca Arbore, savetnik Stefana Velikog (Stefan cel Mare). Crvku Arbore je oslikao četiri decenije kasnije od gradnje Dragos Coman, jedan od najvećih slikara fresaka u Rumuniji u 16. veku.

Manastir Humor

Manastir Humor, sagrađen 1530. godine je relativno malih dimenzija, ali se, raznovrsnim freskama koje potiču iz 1535. godine, sa sjajnom scenom Povratak zabludelog sina, kao i jednom smešnom scenom đavola-žene, visoko rangira medu vrednostima manastira Bukovine. Crkvu manastira Humor nadvisuje krstoliki krov od šindre, bez tornja, što znači da ju je verovatno sagradio dvorski službenik, a ne plemić. Oltar je odvojen od centralnog broda crkve prekrasnim izrezbarenim ikonostason. Na freskama manastira Humor preovladavaju nijanse crvenkasto braon boje, sa pojedinim bogatim plavim i zelenim prelivima. Izuzetno dragocena zbirka ikona iz 16. veka je izložena u manastiru Humoru. Manastir Humor se nalazi na vrhu brda u jednom od najlepših delova područja Suceave. Unutrašnjost i spoljašnjost manastira Humor je ukrašena tradicionalnim pravoslavnim freskama vizantijskog stila. Najznačajnije freske koje privlače pažnju i divljenje posetilaca u manastiru Humor su stare freske naslikane na spoljnim zidovima, među kojima su značajne religiozne teme : Akatist Blagovesti, Jesejevo drvo, strašni sud. U nižoj zoni južne fasade je predstavljena veličanstvena scena opsade Konstantinopolja. Na ovoj fresci su naslikani istorijski događaji otomanskog osvajanja glavnog grada Vizantijskog carstva 1453. godine.

Manastir Moldovita

Manastir Moldovita, smešten u selu Vatra Moldovitei, je 1532. godine sagradio Petru Rares. Freske na spoljašnjim zidovima manastira Moldovite, sa preovladujuće zlatnom i tamno plavom bojom su oslikane 1537. godine. Velika i živa scena Opsade Konstantinopolja se ističe medu freskama manastira Moldovite. Nastanak freske Opsada Konstantinopolja je nadahnula pesma posvećena zahvalnosti Bogorodici za njenu pomoć 626. godine u spasavanju grada Konstantinopolja od napada Persijanaca. Kao odličan politički potez, vezano za otomansku pretnju Moldaviji 1500.-ih godina, Opsada Konstantinopolja na zidovima manastira Modovite prikazuje neprijatelja kao Turke sa turbanima, a ne Persijance. Druga veličanstvena scena je Drvo Jesejevo, koja predstavlja Hristovo poreklo, široko rasprostranjenu temu u Evropi tokom srednjeg veka. Otvorena spoljna priprata manastira Moldovite štiti ostatke veličanstvene scene Strašnog suda, kao i predstave ratnika-svetaca Svetog Đorđa sa Svetim Dimitrijem i Svetim Merkurijem, na rasnim gipkim konjima, uz predstavu Cara Konstantina na crkvenom Saboru u Nikeji.

Crkva Petrauti

Manastir u Petrauti, sagrađen 1487. godine i posvećen Svetom Krstu, je najstarija očuvana religiozna svetinja koju je osnovao Stefan Veliki. Freske koje potiču iz 1550. godine još uvek ukrašavaju zapadnu fasadu. Brzo posto je Bukovina pripojena Habsburškom carstvu, 1775. godine, manastir je pretvoren u parohijsku crkvu. Danas su od nekadašnjeg oroginalnog manastirskog kompleksa očuvani samo crkva i drveni zvonik.

Manastir Probota

Od originalnog kompleksa, koji je 1530. godine osnovao Petru Rares danas postoji samo crkva i knežev dvor. Spoljašnjost i unutrašnjost je oslikana freskama 1532. godine. Veliki deo fresaka je ponovo oslikan u 19. veku. Manastir Probota je prvi među manastirima u Moldaviji imao freskama oslikanu spoljašnjost. 1550. godine su sagrađeni visoki zidovi, koji okružuju manastir Probotu, ugaone kule, koje su služile u odbrambene svrhe, kao i ulazna kula. Manastir Probota je tokom svoje istorije doživeo nekoliko obnova i akcija zaštite. Veći radovi, kada su zamenjeni neki gotski ukrasi i popravljeni podovi su preduzeti 1930. godine. U tornju iznad vladareve rezidencije se nalazi muzej sa malom muzejskom zbirkom ikona, namestaja, starih knjiga, kovanog novca i drugim predmetima.

Manastir Sucevita

Visoki zidovi i snažno poduprte odbrambene kule okruzuju veliku manastirsku celinu Secevite, dajući joj izgled tvrđave. Manastir Sucevitu je 1581. godine osnovao Gheorghe Movila, Vladika sela Radauti, a kasnije ga je proširio njegov brat Ieremia, vladajući kenz Moldavije, koji je dodao zaštitne bedeme i tornjeve. Elegantni toranj stoji na postolju zvezdastog oblika na vrhu crkve manastira Sucevita. Velike nadstrešnice štite spoljašnje freske, koje je naslikao domaći umetnik u razdoblju od 1602. do 1604. godine.

Manatir Sucevita obiluje veličanstvenim predstavama Uspona u raj. Anđeli crvenih krila u pravilnim redovima prate pravedne na kosim merdevinama na putu u raj, a svaka prečaga je ispisana jednom od monaskih vrlina. Grešnike koji padaju kroz prečage teraju iskeženi demoni u haos pakla. Na južnoj strani lišće upliće redove likova scene Drva Jesejevog. Pored njega je Bogorodičina himna.

Manastir Sucevita je bio kneževa rezidencija, kao i utvrđen manastir. Danas debeli zidovi čuvaju muzej koji predstavlja izvanrednu zbiru istorijskih i umetničkih predmeta. Prekrivači za grobova Ieremije i Simiona Movila su njihovi portreti, bogato izvezeni srebrnim nitima, uz crkvenu srebrninu, knjige i prosvećeni rukopisi nude rečito svedočanstvno o značaju manastira Sucevita, kao prve radionice ručno pisanih dokumenata, te kasnije prepisivačkog centra. Manastir Sucevita je bio poslednji od 22 oslikane crkve u Bukovini i ima najveći broj naslikanih scena. Zapadni spoljni zid crkve nije oslikan. Legenda kaže da je rad prekinut, kada je jedan od slikana pao sa skele i poginuo.

Manastir Voronet

Manastir Voronet, koji je 1487. godine podigao Stefan Veliki, vladarski knez Moldavije, u slavu njegove pobede na Turcima, kao ispunjenje zaveta datog isposniku Danilu, koji ga je sreo kada je izgonio Turke iz Vlaške, i verovatno je jedan od najpoznatijih i najveličanstvenijih među oslikanim manastirima Bukovine. Manastir Voronet je predstavljao jedan od prvih moldavskih stvaralačkih elemenata posebnog stila. Crkva manastira Voroneta je spoj vizantijskih, gotskih i lokalnih detalja. Unutrašnje freske na zapadnom zidu predstavljaju scenu Sudnji dan u pet delova, što je jedinstveno u svetu. Poznat u Evropi po svojim unutrašnjim i spoljašnjim freskama kao "Sikstinska kapela Istoka", manastir Voronet odlikuje mnoštvo fresaka izuzetno jake nijanse plave boje i neponovljiva "Voronet plava boja". Kompozicija fresaka manastira Voroneta ostaje danas tajna, više od 500 godina nakon što je sagrađena crkva.

Portreti drevnih grčkih filozofa, Aristotela i Platona se ističu na fresci Drvo Jesejevo. Freske naslikane kasnije, 1547. godine predstavljaju biblijske scene, molitve, delove svetih himni i teme Strašnog suda i Lestvice Svetog Jovana, koje odlikuje živopisna i detaljna ikonografija apostola, evangelista, filozofa, svetaca, anđela i demona. Monaški život manastira Voroneta je prekinut 1785. godine, tokom vladavine Habsburga, koji je nastavljan tek 1991. godine, dolaskom monahinja koje su posvećene skladu verskog života molitve i održavanja imanja. Monahinje vode ikonopisačku radionicu i dočekuju posetioce manastira Voroneta.

Srbija - Bugarska - Rumunija Grand Tura