Manastir Crna Reka

Manastir Crna Reka

Manastir Crna Reka se nalazi u Ibarskom Kolašinu, u klisuri Crne Rijeke, na obroncima vrletne planine Mokre Gore, u najudaljenijem području jugozapadne Srbije, skoro na granici sa Crnom Gorom. Manastir Crna reka, sa usamljenom malom pećinskom crkvom Svetog Arhanđela Mihajla, uvučenom u pećinski deo strme litice kanjona, oslikanom krajem 16. veka, nazvan je po Crnoj Rijeci ponornici, koja oko 1,5 km iznad manastira ponire, pa se nakon 2 km ponovo javlja svojim tokom kroz živopisan divlji kanjon i duboku stoletnu šumu. Manastir Crna reka ima jednu od najlepših srednjovekovnih pećinskih crkava u Srbiji, smeštenu duboko u klisuri Crne Reke. U manastiru Crna Reka se čuvaju mošti svetog Petra Koriškog, koji se podvizavao u selu Koriši, nadomak Prizrena. Manastir Crna Reka nalazi se na tromeđi između Kosovske Mitrovice, Rožaja i Novog Pazara, u ataru sela Ribariće, 310 km južno od Beograda. Udaljen je od Ribarića i jezera Gazivode /Ribarićkog jezera/ oko dobar sat pešačkog hoda ili 15-ak minuta vožnje.

Podignut u pećini kanjona Crne Reke u 13. veku, na obroncima Mokre Gore, manastir Crna Reka je jedinstvena arhitektonska celina i monaška isposnica srpske pravoslavne crkve. Zbog svog položaja, usred nepristupačnih planinskih litica i oštrih stena, obraslih stoletnim hrastovima, okružen netaknutom divljinom prirode, manastir Crna Reka je /bio/ posebno mističan. Manastir Crna Reka potiče iz trinaestog veka, kada je sagrađena jedna malena crkva, širine samo tri metara i dužine šest metara, u velikoj pećini iznad korita Crne Reke. Uskoro su monasi sazidali svoje ćelije oko crkve, ozidali pećinu i podigi mali drveni, pokretni most preko suvog korita reke, čime je stvorena jedinstvena pećinska crkva na četiri nivoa. Crkva manastira Crna Reka je jednobrodna građevina sa polukružnom apsidom i spolja i iznutra. Naos je presveden poluobličastim svodom od sige. Između oltarskog prostora i naosa se nalaze istureni pilastri, koji nose ojačavajuci luk. Manastir Crna Reka 11. juna proslavlja praznik Svetog Jovana Vladimira, što je slava manastirske kapele. Pećinsku crkvu manastira Crne Reke je krajem 16. veka živopisao majstor Longin. Freske manastira Crne Reke odišu jarkim bojama i imaju visoku kulturnu vrednost. U petnaestom veku je u manastiru živeo čuveni podvižnik Sveti Joanikije sa svojim monasima. Svetitelj je kasnije prešao u područje Drenice, gde se danas nalazi manastir Devič. Najveća vrednost manastira Crna Reka su svete netruležne mošti Svetog Petra Koriškog čudotvorca – zaštitnika manastira, koje mnogim posetiocima pružaju isceljenje, olakšanje i utehu.

Manastir Crna Reka je dugo vremena kroz svoju istoriju bio napušten. Početkom 20. veka, je u manastiru Crnoj Reci otvorena prva osnovna škola za srpsku decu na teritoriji čitavog Ibarskog Kolašina, u za to posebno podignutom manastirskom konaku. Tek 1979. godine nekadašnji Episkop raško prizrenski g. Artemije nastanio se u pustom manastiru i oko sebe ubrzo okupio mlado bratstvo. Episkop Artemije je uz pomoć crnorečkih monaha postepeno obnovio i ostale muške manastire Raško – Prizrenske eparhije. Danas u manastiru Crna Reka živi monaštvo koje se bave molitvom, ikonopisom i duborezom. I pored sve svoje izuzetne lepote i znamenitosti, manastir Crna Reka je dugo bio skoro nepoznat van svoje uže okoline. Tek danas, izgradnjom mosta na jezeru Gazivode u Ribariću i popravkom prilaznog puta, manastir Crna Reka, kao redak dragulj srpske srednjovekovne kulture i duhovnosti, izlazi iz anonimnosti u kojoj postoji već punih 700 godina. U okolini manastira Crna Reka su tri monaške isposnice, a na jednom delu imanja je izgrađen Centar za lečenje bolesti zavisnosti. Ovu jedinstvenu srpsku pravoslavnu svetinju jednako poštuju i posećuju pripadnici svih naroda i svih konfesija.

Telo /ostaci/ novomučenika Oca Haritona, iz svetoarhanđelskog bratstva, koga su albanski ekstremisti zverski ubili u Prizrenu juna 1999. godine, sahranjeno je u manastiru Crna Reka, svetom mestu njegovog monašenja.

SHARE IT: