Manastir Cozia

Manastir Cozia se nalazi na desnoj obali reke Olt, 22 km od Ramnicu Valcea i 75 km od Sibinja. Reka Olt je najduza reka Rumunije, koja izvire u planinama Hasmasu Mare, koje su deo istocnih Karpata, i tece 615 km kroz brojne rumunske pokrajine, te se uliva u Dunav. Manastir Cozia se nalazi u okviru zasticenog prirodnog podrucja Nacionalnog Parka Cozia, koje je smesten u centralnom delu juznih Karpata, na prilazu visokom vencu planina Fagaras. Zasticeno podrucje Nacionalnog Parka Cozia, povrsine 17,000 hektara obuhvata uglavnom sume, na koje povoljno utice relativno blaga okolna klima – sume hrasta dostizu ovde izuzetne visine. Nacionalni Park Cozia takode nazivaju i Planinom cveca, zahvaljujuci bogatom biljnom svetu, medu kojim su runolist i krin.

Manastir Cozia je sagrađen izmedu 1386-1388. godine i predstavlja jednu od najznačajnijih zadužbina vlaskog vladara Mircea cel Batran – Mircea Starog, potomka dinastije Basaraba. Vladavinu vojvode Mirce cesto smatraju za period velike stabilnosti Vlaske, smestene u nestabilnom regionu, cije su granice stoga stalno menjane. Medutim, tokom vladavine vojvode Mirce, Vlaska je upravljala najvecim podrucjem u istoriji, od reke Olt na severu do Dunava na jugu, i od Gvozdene Kapije Dunava na zapadu do Crnog Mora na istoku. Originalno, danasnji manastir Cozia je nosio naziv Nucet Manastir, jer je sagrađen na mestu pogodnom za uzgoj oraha. Ime Cozia je manastiru dato kasnije, po obližnjoj planini. Sigurno je vojvoda Mircea cel Batran, vladar znacajnih privrednih, vojnih, verskih, umetnickih i kulturnih rezultata, sagradio svetinju na ovom usamljenom mestu, ne samo zbog lepote predela, već svakako i zbog vojnih i strateških razloga, jer je manastir Cozia originalno bio utvrđen visokim odbrambenim zidinama.

Prvi dokumenat koji potvrđuje zadužbinu vojvode Mircea potiče iz 1388. godine. Manastir Cozia je oslikan u periodu od 1390-1391. godine. Neke od originalnih fresaka iz 1390. godine su dobro ocuvane, dok drugi sloj fresaka potice iz obnove izvrsene 1719. godine. Portret zadužbinara, obučen u srednjovekovnu odeću, u svojoj uzvišenosti, sa malom maketom manastira u naručju, uz koga stoji njegov sin, kome je kasnije poverio vladavinu, vidi na desnom zidu priprate velike crkve. Ovaj portret je takođe naslikan u severnoj kapeli i u manastirskom Bolniţa konaku. Mircea je umro početkom 1418. godine u kneževskoj rezidenciji u Argesu i njegovi ostaci su doneti u manastir Cozia i sahranjeni u sarkofagu. Desno od groba velikog vojvode se nalazi grob majke Mihaela Hrabrog, koja se 1601. godine zamonašila u manastiru Cozia, pod imenom Teofana, a umla je 1605. godine.

Manastir Cozia je jedan od najznačajnijih primera srednjovekovne arhitekture Rumunije. Najpre je u četvorouglu sagrađena velika crkva, koja je najvažnija zadužbina vojvode Mircea, te je podeljena na tri dela : priprata, glavni brod i oltar. Crkva manastira Cozia je izgrađena od naizmeničnih slojeva velikih kamenih blokova i jasno vidljivih cigala. Stil crkve, sa monumentalnom kulom oduševljava posetioce, ali i stručnjake skladom kapele na južnoj strani i oblika koji pripadaju srpskoj arhitekturi toga vremena i vizantijskih i lokalnih elemenata, što je dorinelo posebnoj arhitekturi crkve. Efekat ukrašavanja je pojačan oblikovanjem postojećeg velikog istorijskog spomenika, kada je manastir Cozia obnovljen. Uslovi monaškog života su tada usavršeni i odgovarajuce opremljeni, kada su postavljene zbirke koje danas razgledaju posetioci manastira Cozia. Otvoreni trem je 1707. godine dograden sa prednje strane crkve, kada su konzervirane sve originalne freske iz 14. veka. Hrišćanski pustinjaci dubokih bora su naslikani u donjoj zoni manastira Cozia, dok su sedam ekumenskih sabora i niz prikaza, koji predstavljaju kalendar i Bogorodičin akatist, naslikani na zidu između priprate i glavnog broda manastirske crkve. Oltarska pregrada sa predstavama svetaca dopunjava dragoceni skup ikona i rezbarenog drveta, iznad kojih su veliki svećnjaci.

 

SHARE IT: