Makedonija

Republika Makedonija je mala, lepa država jugoistočne Evrope, smeštena južno od Srbije, severno od Grčke i zapadno od Bugarske. Makedonija je jedan od relativno nepoznatih dragulja bivše Jugoslavije, izvanrednog istorijskog, kulturnog i geografskog nasleđa, koji svojim posetiocima nudi jedinstven spoj nesvakidašnjih prirodnih lepota i kulture, kao i dugu tradiciju nedostižne gostoljubivosti. Prirodni raj veličanstvenih planina Makedonije, njena jezera i reke, odakle život teče u različitom ritmu je i središte grandioznosti bogate istorije i idiličnih sela, koja su vekovima ostala praktično nepromenjena. Značaj teritorije Makedonije, kao države i istorijsko-geografske oblasti  jeste u njenom strateškom položaju. Ona je, uz Srbiju, srce Balkanskog poluostrva.

Geografski i kulturni položaj Makedonije, kao mosta između Istoka i Zapada, te raskrsnice između hrišćanske Evrope i tajanstvenog Orijenta, danas potvrđuju njeni stanovnici, fascinanto dubokih duhovnih korena.

Iako mala zemlja /površine 25.713 km2/, Makedonija je kolevka kulture, koja obuhvata nekoliko antičkih pozorišta, hiljade manastira i dobro očuvanih predhrišćanskih i vizantijskih crkava i preko 200 otomanskih džamija, uz svedočanstva i nasleđe iz kamenog doba, kao i ranijih perioda ljudske civilizacije. Aleksandar Veliki Makedonski je bio jedan od najvećih vojskovođa u istoriji i sa vojskom od oko 43,000 pešadije i 5,500 konjice zauvek promenio izgled Evrope i Azije, stvorivši carstvo koje se prostiralo od Jadranskog mora do Indije i Egipta. Ilirski Paonci, Dardanci, Taulanti, tracki Odrisi, Geti i Triballi, uz razvijene grcke zapadno-pontijske gradove su svi priznavali suverene Filipa II i njegovog sina Aleksandra Makedonskog, koji su držali slabu ličnu hegemoniju nad vecim delom Balkana. Kulturno bogatstvo Makedonije se ogleda u njenom izvanrednom arheološkom nasleđu, među kojima su nalazišta Herakleja, Stobi i Skupi, prostranih amfiteatara i hramova, ukrašenih veličanstvenim mozaicima i freskama. Smeštena na starom rimskom karavanskom putu Via Egnatia, prostor današnje Makedonije je inspirisao umetnike i naučnike da stvore veličanstvena umetnička dela i učenje koje je postalo vrhunsko svedočanstvo čitavog sveta. UNESCO je prepoznao posebnu ove prekrasne zemlje odabravši Ohridsko jezero i Grad Ohrid za deo UNESCO svetske prirodne i kulturne baštine.

Makedonija ima 3 Nacionalna parka, 10 Specijalnih Rezervata prirode, 2 regiona jedinstvenih prirodnih lepota, 48 vrsta ptica, 55 Spomenika prirode i 3 memorijalnih spomenika prirode, 9 strogo zaštićenih rezervata prirode, 18 Rezervata za naučna istraživanja, 15 regiona posebnih prirodnih odlika, 25 karakterističnih krajolika, 17 Specijalnih prirodnih rezervata, 150 specifičnih biljnih vrsta, 63 grupa biljaka, 45 manjih grupa biljnih vrsta posebnih područja, 45 biljnih vrsta koje se uzgajaju u urbanim i prigradskim područjima, 247 životinjskih vrsta, od kojih su 218 ptičje vrste, 9 insekata, 14 reptila, 152 Spomenika prirode, od kojih su 24 geološki i minerološko-petrograški, 19 geomorfoloških, 77 hidrografskih, 31 botanička i 24 spomen obeležja.

Stanovnici brojnih živopisnih sela Makedonije su poznati po tkanju raznobojnih i raskošnih narodnih nošnji, ćebadi, ćilima i tepiha. U starim bazarima /uličnim pijacama/ u velikim gradovima Makedonije, susreće se tucad radnjica koje vode raznovrsni lokalni umetnici i zanatlije. To su male zlatare, filigranske radionice i kujundžijske radnje, koje prodaju prekrasan nakit, stamnari ili proizvođači-zanatlije koji još uvek izrađuju i prodaju razne grnčarske glazirane predmete, kao što su urne, posude, krčazi i drugo. Orijentalni ćilimi se takođe prodaju na tradicionalnim bazarima Makedonije.

Pretežno planinska Makedonija obuhvata rečne doline Bistrice, Vardara i Strume, koja pripadaju Egejskom morskom slivu. Makedonija je takođe poznata i kao Vardarska Makedonija po reci Vardaru, koja teče kroz Makedoniju gotovo čitavom svojom dužinom i najduža je reka u državi. Izvor Vardara predstavlja jednu od najlepših prirodnih znamenitosti regiona Gostivara. Tamo, u blizini sela Vrutok, na nadmorskoj visini od 683 metara, u podnožju planine Šare izvire reka Vardar, odakle se njeno korito proširuje. Reka Vardar protiče kroz Gostivar, te dalje kroz kanjon Derven, Skopje, Veles, kanjon Demir Kapije i prelazi u Grčku u blizini Gevgelije, te dalje kroz Polykastro i Axioupoli (“grad na reci Axiós – grad Vardara”), pre nego što se spoji sa Egejskim morem, u centralnoj Makedoniji, zapadno od Soluna. Dolina Vardara je označila naziv vetra vardhárisa ili vardareca, pretežno severnog vetra koji duva niz rečnu kotlinu i donosi svežinu području Soluna u Grčkoj. Vetar vardarec nastaje kada je atmosferski pritisak iznad istočne Evrope viši od pritiska iznad Egejskog mora, što je veoma čest slućaj tokom zime, kao i uobičajena pojava u području Demir Kapije.

Za lokalno stanovništvo različitih delova Makedonije su vodopadi mesta na kojima proslavljaju verske praznike i gde se leče bolesti, gde se ispraća zima i dočekuje proleće. Verovali ili ne, u Makedoniji ima oko 150 vodopada ! Najviši vodopad je na planini Korab, koji je visok 138 metara i nalazi se ispod vrha Malog Koraba, u blizini nekadašnjeg sela Zuznje. Skriveni duboko u šumama koje pokrivaju 44% površine Makedonije, vodopade Makedonije posećuju najdosledniji ljubitelji prirode i izazova, te šetnja do vodopada predstavlja jedinstveni doživljaj i avanturu. Vodopadi Makedonije su na planinama Korabu, Šari, Jablanici, ali su najviše posećeni vodopadi u selima Smolare i Kolešino, na prekrasnim strmim padinama planine Belasice. Vodopad Smolare  se nalazi na granici Makedonije, Bugarske i Grčke, na nadmorskoj visini od 650 metara. Smolare je jedan od najvećih vodopada na Belasici, čiji vodeni slap pada sa stene, čineći vodopad visine 35 – 40 metara. Područje oko vodopada Smolare je bogato vegetacijom i mahovinom, koja nikada ne promeni svoju svežu, zelenu boju. Ovde tokom zime priroda stvara najlepše ledenice, koje vise sa stena. Ispred vodopada Smolare je otvor o kome lokalno stanovništvo ispreda predanja i priče. Legenda kaže da je kopito konja Kraljevića Marka, posle skoka sa vodopada, ostavilo trag u kamenu. Stanovnici sela Smolara zovu ovaj otvor “dirom”. Spoj ovih vrednosti, kao i uzbudljive planine i kanjoni, duboka jezera i reke Makedonije, doprinosi da ova prekrasna zemlja ima da ponudi ponešto za svakoga….

Probuditi se uz panoramu Prespanskog jezera, osetiti uzbuđenje zbog posete jedinstvenom ostrvu zmija na Velikom Gradu, ili dodirivati ručno izrađenu narodnu nošnju, staru trista godina – ima li šta uzbudljivije od toga ? Ujutro probajte domaću poslasticu od smokava, banicu ili kačamak, za ručak sveže “gjomleze”, ispečene pod vrsnikom /gvozdenoj tavi za pečenje hleba/, uveče pred spavanje, popite rakiju iz Strumice i potvrdite svoj izgled lepotici Belasici. Tada ćete osetiti Makedoniju !

Skopje je glavni grad Makedonije, sa preko 600000 stanovnika. Glavni turistički centri Makedonije su Ohrid, Struga, Prespa, Dojran, dok su zimski skijaški centri Šar planina, Pelister, Mavrovo i Kruševo. Tri drevna tektonska jezera, Ohrid, Prespa i Dojran su pod zaštitom države, zahvaljujući jedinstvenim prirodnim odlikama koje ih krase, kao i njihovom naučnom značaju. Ohridsko i Prespansko jezero se nalaze u blizini, a okružuju ih veličanstveni planinski venci nacionalnih parkova, obuhvatajući obilje prirodnih i kulturnih znamenitosti. U planinskom području iznad Ohrida i Struge su opštine Debarca i Vevčani, čija sela su među najzanimljivima na svetu. Svako selo Makedonije ima tradicionalnu arhitekturu, sa crkvama ispunjenim svećama koje stalno gore, drevnim freskama i ikonama pravoslavnih svetaca. Ovde su slikovite kamene kuće i štale, otvorene peći u kojima se peče hleb, voćnjaci i vinogradi, brzi potoci i starice u živopisnim narodnim nošnjama… U selu Vevčani postoji nekoliko vodenica, starih preko 300 godina, koje peru tkanu i tekstilnu robu, pokrivače za krevete, tepihe, ćilime i druge prirodne materijale, što je jedinstvena pojava modernih “mašina za pranje” u prirodi. Kada se prirodno oprani predmeti osuše na toplom makedonskom suncu, u srcu prirode, izgledaju zaista prekrasno. Pastiri sa svojim psima čuvaju stada ovaca i koza, dok magarci natovareni slamom, nostalgično pronalaze svoj put niz uske, strme stazice i uz kaldrmisane uličice. Svuda okolo su srdačni stanovnici, željni da Vam pokažu dragocenost svog vanvremenskog postojanja…

Istočna Makedonija je još izazovnija. Zaboravljen od stranaca, ali i Makedonaca, fantastični istok Makedonije je pun-puncat prirodnim lepotama, istorijskim znamenitostima i pravim zivotom. “Poleka, poleka” /’polako, polako’/ kažu Makedonci; ovaj pristup životu pomaže da se razume oskudna privreda, ali je veoma preporučljiv svima koji ovde dolaze. Pogodno vreme za posetu jugoistočnoj Makedoniji je druga nedelja septembra, dok je još uvek toplo, ali ne neizdrživo, kada se crvene paprika suše na svakom dovratku i lišće lagano počinje da pada sa najviših udaljenih vrhova. Ljupko selo Berovo, 170 km od Skopja ima centralni položaj u odnosu na tri aerodroma – u Skopju, Sofiji i Solunu. Sela u okolini Berova cvetaju u bajkama o svevremenoj goletnoj prirodi i čvrstom narodu koji ju je ukrotio. U selu Vladimirovu, nekoliko kilometara odatle, meštani s poštovanjem govore o čoveku koji je, rvući se sa vukom, golim rukama ubio životinju. Nigde niste čuli ovakvu priču ! Berovo je poznato po proizvodnji paradajza i mladog sira. Maleševo obiluje raskošnim borovim i hrastovim šumama, od kojih čuveni makedonski rezbari izrađuju maštovite i veličanstvene duboreze.

Turistička destinacija Makedonija http://www.macedonia-timeless.com/

Makedonija je zanimljiva turistička destinacija zahvaljujući svojoj jedinstvenoj i posebno lepoj prirodi, retkoj flori i fauni, brojnim kulturnim i istorijskim spomenicima, kao i tradicionalnom folkloru. Zahvaljujući raznovrsnim odlikama reljefa, Makedonija uživa različite tipove klime, od tipično mediteranske klime do tipično kontinentalne klime. Jedinstvena topografija i klima Makedonije je doprinela razvoju i raznovrsnosti flore i faune.

Planine, Nacionalni parkovi, zaštićena područja i šume Makedonije su poznate po lepoti i očuvanosti, te time veoma privlačne turistima, pružajući mogućnost za organizaciju raznovrsnih zimskih i letnjih sportova u prirodi i na otvorenom. Podaci Zavoda za statisku govore da je Makedoniju u martu 2014. godine posetilo 35290 turista, a broj ostvarenih nocenja je bio 78721. Broj turista u martu 2014, u odnosu na broj u martu 2013. godine se povecao za 5,2%, dok je broj ostvarenih nocenja povecan za 7,5%.

Glavni turistički centri i znamenitosti Makedonije: Bitola, Dojransko jezero, Nacionalni Park Galičica, Planina Jakupica, Kokino, Planina Korab, Kruševo, Mariovo, Markov Manastir, Kanjon Matka, Nacionalni Park Mavrovo, Ohrid, Ohridsko jezero, Nacionalni Park Pelister, Prespansko jezero, Prilep, Manastir Sveti Pantelejmon u selu Nerezi, Manastir Sveti Jovan Bigorski, Scupi, Stobi, Struga, Skoplje, Sar Planina, selo Trebenište, Manastir Zrze …..

SHARE IT: