Kruševo Makedonija

Kruševo je ljupki i živopisni planinski gradić u centralnoj Makedoniji, na padinama planine Busave, iznad severozapadnog dela nizije Pelagonije, koja se prostire do Grčke. Kruševo je istorijski grad zanimljivog nasleđa, sa oko 5000 stanovnika. Do Kruševa se stiže dobrim asfaltnim putem iz Prilepa, koji je udaljen 32 km, glavni grad Makedonije Skopje je udaljeno 140 km, Bitola 55 km, a grčko-makedonska granica Medžetlija – Nikki samo 70 km. Kruševo je smešteno na nadmorskoj visini od 1,350 metara i najviši je grad u Makedoniji, kao i jedno od najviših naselja Balkana. Grad Kruševo se nalazi na nadmorskoj visini od 1350 metara, potpuno okružen besprekorno čistim planinskim okruženjem i svežim planinskim vazduhom, gustim šumama bukve i bora, područja beskrajnih livada i prostranih padina koje pružaju odlične uslove za zimske sportove i raznovrsne aktivnosti u prirodi, a svakako pružaju izuzetno pogodne i svetski poznate uslove za letenje – paraglajding. Utisak jednog paraglajdera – ‘Jedinostavno najbolje mesto za vežbanje letenja – paraglajdinga. Nije lako leteti u Kruševu, ali svako ko to savlada ovde, može biti paraglajder bilo gde’…..

Kruševo je poznato po izvanredno lepim originalnim kućama – primerima dobro očuvane tradicionalne arhitekture iz 19. veka, kao i brojnim tradicionalnim restoranima i malim kafićima. Grad Kruševo je pun odlično očuvanim ili nedavno obnovljenim starim i mlađim kućama, izgrađenim u stilu cincarske arhitekture, sa crvenim krovovima pokrivenim crepom i belo okrečenim fasadama i zidovima. Grad Kruševo su u 15. veku osnovali Makedonci. Kruševo je doživelo svoj kulturni i privredni procvat i vrhunac kada su se Cincari iz Epira, posebno iz Moskopoja, naselili u ovom kraju u 18. veku. Danas u Kruševu imamo najveću koncentraciju Cincara u Makedoniji.

Grad Kruševo je centar najpoznatijeg ustanka, revolucionalnog pokreta i borbi za oslobođenja protiv Otomanskog carstva, Ilindenskog ustanka koji ima značajno mesto u istorijskom identitetu Makedonije. Sve je počelo u Bitoljskom vilajetu na pravoslavni praznik Svetog Ilije, 02. avgusta 1903. oslobađanjem makedonskog planinskog grada Kruševa od osmanske vlasti, što je dovelo do stvaranja nezavisne države tj. proglašenja prve slobodne teritorije – jedine slobodne republike na Balkanu, takozvane Republike Kruševo. Posle deset dana su u planine oko Kruševa poslate značajne osmanske snage koje su ugušile ustanak. Mnogi od kruševskih ustanika su bili ubijeni i-ili prošli kroz traumatična iskustva, u mnogim slučajevima su iznenada izgubili svoje porodice, prijatelje i imovinu, među kojima je Pitu Guli verovatno najpoznatiji ustanik. Mnogi kruševski ustanici su izbegli u Bugarsku, među kojima je bio Nikola Karev. U okolini Kruševa se nalazi Mečkin Kamen, istorijsko mesto i znamenitost koja obeležava revolucionarni  pokret Ilindenski Ustanak iz 1903. godine. Svakog 2. avgusta se ovde tradicionalno proslavlja Dan Nezavisnosti, što je događaj koji okupi veliki broj posetilaca i lokalnog stanovništva. U gradu Kruševu se nalazi jedinstveni i izuzetno simbolički Spomenik Makedonium, mesto Mečkin kamen i nekoliko Muzeja, u spomen na Ilindenski ustanak 1903. godine koji obeležava jedino nezavisno i slobodno područje toga vremena u čitavom Otomanskom carstvu, u kome je proglašena Kruševska Republika. Svake godine se 2. avgusta na mestu poznatom kao Mečkin kamen u Kruševu tradicionalno održava proslava i obeležavanje Dana nezavisnosti Makedonije, odnosno Ilindenskog ustanka. U Kruševu je impresivni spomenik Makedonijum posvećen Ilindenskom ustanku koji obeležava ustanak i otpor ratnika koji su poveli i učestvovali u Ilindenskom Ustanku 1903. godine protiv Osmanske Imperije, a takođe i podsećanje na borbu partizana u Narodno-oslobodilačnom ratu – Drugom svetskom ratu, 1941-1945. Molimo vidite još https://www.spomenikdatabase.org/krusevo

Kruševo je rodni grad Todora Tošeta Proeskog /25. januar 1981 – 16. oktobar 2007/. Toše Proeski je bio mladi, izuzetno talentovani i omiljeni makedonski pevač mnogih muzičkih žanrova, pisac pesama i glumac. Tošeova uspešna karijera je započela 1996. godine, kada je kao tinejdžer učestvovao na muzičkom festivalu Melfest u Prilepu. Bio je izuzetno popularan na području čitavog Balkana i šire, a lokalno je smatran vrhom makedonske muzičke scene. Toše Proeski je bio čuven po nastupima svojim jakim glasom, kao i po zaštitnom znaku “Ve sakam site” /Sve vas volim/. Najpoznatije pesme Tošeta Proeskog su : “Solzi Pravat Zlaten Prsten” (“Suze prave zlatan prsten”), Sinot Božji (Sin Bozji), “Izlaži me Ušte Ednaš” (” Izlaži me jos samo jednom”), “Vo Kosi da ti Spijam” (“U kosi da ti spavam”), “Iluzija” (“Iluzija”), “Tajno Moja”, “Ako me Pogledneš vo Oči” (“Ako me pogledas u oci”) , “Čija Si”, “Malečka”, “Polsko Cveće” (“Poljsko cvece”), “Igri Bez Granici ” (“Igre bez granica”), “Najteza stvar”. Odlikovan je priznanjem Humanitarnog Fonda Majke Tereze, a 2003. godine je postao regionalni ambasador UNICEF-a. Poginuo je u tragičnoj saobraćajnoj nesreći 16. oktobra 2007. godine u Hrvatskoj. 17. oktobar je proglašen danom žalosti u Makedoniji. Tri dana nakon njegove pogibije su ga žalili građani njegovog rodnog Kruševa, ali i čitav Balkan. Spontana žalost hiljada ljudi koji su palili sveće u spomen na Tošeta Proeskog je obuhvatila Balkan. Vlada Republike Makedonije ga je odlikovala titulom “Počasnog građanina Makedonije”. Spomen kuća Tošeta Proeskog u Kruševu čuva sve pevačeve lične stvari, igračke, sportsku opremu, gitare, instrumente, odeću, nameštaj, stihove njegovih pesama. U neposrednoj blizini Spomen kuće je grob prekriven cvećem i poklonima brojnih poštovalaca, kojima ovaj pevač veoma nedostaje i ostaje u sećanju.

U kruševskim galerijama i crkvama se nalaze lepe zbirke i postavke ikona iz 19. veka, kao i zadužbina majstoru savremenog cincarskog slikarstva, Nikoli Martinoskom, koji potiče iz ovog grada.

Zbog nadmorske visine planine Buseve na kojoj se nalazi, Kruševo je jedan od najvećih zimskih centara i poznata turistička i svetski poznata paraglajderska destinacija Makedonije. Isti kvalitet posetiocima tokom leta omogućavaju lepo uređena šetalista i staze kroz borovu šumu, kada Kruševo obiluje svežim čistim vazduhom, za razliku od uslova u ravnici.

 

Makedonija planinarenje

Ukusi Makedonije

Srbija i Makedonija kulturna tura B 1

SHARE IT: