Kanjon Matka

Matka je uzani kanjon donjeg toka reke Treske, smešten 15 km severozapadno od Skopja, koji obuhvata oko 5000 hektara prekrasnog jezera Matka, strme litice okolnih planina visoke 1000 metara i uzbudljive pećine i živopisne srednjovekovne manastire. Kanjon Matka je stanište brojnih i raznovrsnih biljaka i životinja, među kojima su neke jedinstvene i endemske u regionu Balkana. Kanjon Matka je stanište 77 endemskih vrsta leptira. Pećine u Kanjonu Matka nastanjuje velika zajednica slepih miševa. Vozeći se brodićem kroz Kanjon Matke možete uživati u veličanstvenom okruženju, mirisu biljaka i cvrkutu brojnih ptica koje ovde žive. Ukoliko imate sreće, ugledaćete neke divlje životinje, kao patke koje plivaju jezerom ili divljeg vepra, zeca ili sličnu životinju.

Kanjon Matke je jedna od najpopularnijih avanturističkih destinacija na otvorenom u Makedoniji, strmih litica visine 1000 metara, u čijoj blizini se nalaze brojni živopisni srednjovekovni manastiri i pećine, koji su izuzetne znamenitosti i privlače posetioce – Manastir Svetog Nikole Šišovskog, Manastir Svetog Andrije i Manastir Sveta Bogorodica – Matka Manastir, Manastir Sveta Nedela, Manastir Sveti Spas, Manastir Sveti Jovan Zlatousti i drugi. U samom Kanjonu Matke, neposredno pored manastira Svetog Andrije se nalazi restoran sa 80 mesta, sa baštom koja gleda na prekrasno Matka jezero sa 400 mesta, u kome se služe izvrsna autentična makedonska jela. Odmah uz restoran se nalazi mali, ljupko uređeni hotel, kategorije A klase, sa 5 udobnih, lepo uređenih soba, sa kupatilima, LCD TV-om, satelitskim programom i brzim besplatnim bežičnim internetom. Hotel ima jedan luksuzni apartman, sa otvorenim Jacuzzijem, LCD TV-om, brzim besplatnim bežičnim internetom, mini barom i drugim pogodnostima koje nudi apartman ove klase.

Manastir Svetog Nikole Šišovskog je zanimljivo monaško mesto, smešteno na vrhu stene iznad jezera Matka, koji omogućava posetiocima vrhunsku i nezaboravnu panoramu jezera i okoline. Ne postoje precizni podaci o vremenu gradnje manastira Svetog Nikole Šišovskog, ali je poznato da se prvi put pominje u 17. veku. Nažalost, tokom 18. veka je manastir napušten, da bi bio ponovo naseljen u sledećem veku. U blizini oba manastira – Svetog Andrije i Svetog Nikole Šišovskog se nalazi Manastir Matka, koji potiče iz 14. veka, a čije freske su naslikane u 15. veku. Preostale sačuvane freske manastira Svetog Nikole izražavaju oplemenjivanje ljudske ružnoće, svojom suptilnošću i formalnom umetničkom upečatljivošću. Veoma iskusni u crtežu i slikanju, monasi – slikari prikazuju glave svetaca gotovo kao karikature, sa velikim nosevima, upalim obrazima i malim, nepoverljivim očima, ali su freske bogate u boji i jakim odrazima tamnih senki i bojažljivim odrazima svetla. Manastir Svetog Nikole Šišovskog se nalazi na levoj obali reke Treske, oko 12 km od Skopja, na steni ispod koje je kanjon i manastir Svetog Andrije.

Manastir Svetog Andrije je sagradio najmlađi sin kralja Vukašina, kraljević Andrija. Manastir Svetog Andrije čuva freske visoke umetničke vrednosti, raspoređene u tri zone, koje je oslikao mitropolit Jovan. Mitropolit Jovan je takođe freskam oslikao manastir u Prilepu. U prvoj zoni su naslikane freske koje predstavljaju stojeće svece. U južnoj konhi manastira Svetog Andrije su naslikani apostoli i evangelisti Marko, Matej, Jovan i Luka, dok su na južnom zidu Sveti ratnici Sveti Đorđe i Sveti Dimitrije. Južno od ulaza, na zapadnom zidu je naslikan arhanđej Mihajlo, a severno od ulaza arhanđel Gavrilo. Na severnom zidu su predstavljeni Sveti ratnici – Sveti Teodor Stratilat i Teodor Tiron. U južnoj konhi su naslikani likovi apostola Pavla, Andrije, Petra i Bogorodice Zastapnice. Između prve i druge zone fresaka manastira Svetog Andrije su poprsja monaha i svetaca. U drugoj zoni fresaka su naslikana Hristova Stradanja, koja započinju predstavom Tajna večera, dok je na zapadnom zidu naslikano Uspenje Bogorodice. U trećoj zoni fresaka su predstavljeni Veliki praznici, sa Rođenjem Hrista u apsidi. U južnoj konhi je naslikano Hristovo Raspeće i Silazak u pakao. Na pandantivima su naslikani evanđelisti a na tamburu proroci. Freske manastira Svetog Andrije su po stilu posebne, ali se njihova ikonografija razlikuje od ostalih srednjovekovnih spomenika u Makedoniji. Slikari su se oslobodili vizantijske ikonografije i umesto prikazivanja figura svetih pustinjaka, čuda Isusovih i scena iz života Bogorodice, oslikali su stojeće figure svetih ratnika u punoj veličini, što je bio pomak u rešavanju problema perspektive i položaja figura u ograničenom prostoru.

Manastir Matka ili manastir Svete Bogorodice, iz 14. veka, se nalazi na levoj obali reke Treske. Natpis iznad ulaza u crkvu manastira Matka pominje osobu Milicu, koja je 1497. godine zatekla manastir Svete Bogorodice u jadnom stanju i bez krova. Milica je obnovila krov i freske, izgradila trem i zasadila manastirske vinograde. Neke radovi na obnovi manastira su vršeni krajem 19. veka. Crkva manastira Matka ima oblik uzanog upisanog krsta. Kupola sa četiri prozora i četiri slepe arkade, koju podržavaju pilastri, je smeštena iznad središnjeg dela crkva. Crkva ima trostranu spoljnu oltarsku apsidu. Fasade su oživljene lezijama, dok su prozori mali i smešteni visoko na zidovima, omogućavajući veće površine za oslikavanje freskama. Freske potiču sa kraja 15. veka i odlikuju se svim obeležjima fresko slikarstva toikom turskog perioda uprave, predstavljajući značajno opadanje, u odnosu na freske obližnjeg manastira Svetog Andrije. Danas su vidljive sledece zone fresaka u unutrašnjosti crkve manastira Matke : figure u punoj veličini i medaljoni predstavljaju scene Stradanje i Velikih praznika, dok se portreti zadužbinara Milice i Nikole, u odorama velikodostojnika, nalaze u donjoj zoni zapadnog zida. Slikar ovih fresaka nije imao veštinu i umeće, te je ostvario zamrljanu boju i nejasne oblike. U smislu ikonografskih detalja na freskama manastira Matka, slikar je često zapostavljao uobičajene tradicionalne redoslede scena. Manastir Matka je popularno izletište za stanovnike Skopja, koji borave u malenom, obližnjem hotelu, do koga se stiže asfaltnim putem. Konaci su sagrađeni 1886. godine, 1998. godine je manastir Matka ponovo oživeo i predstavlja monaško središte molitve, na čijem čelu je igumanija Perpetua. Celina manastira Matka – Bogoridice obuhvata crkvu, zvonik, konake, vladicanski dvor i kucu u kojoj zive cuvari i staratelji o cistoci i urednosti, cesma sa svezom izvorskom vodom.

Zahvaljujući uglavnom svom izuzetno dobrom položaju u blizini Skopja, kanjon Matke privlači lokalno stanovništvo, ali i turiste iz čitavog sveta. Kanjon Matke je najbolje planinarsko područje Makedonije. Sezona planinskog penjanja počinje oko Uskrsa i završava se krajem novembra. Kajakarenje na reci Treski je zanimljiv sport, kao i ribolov, lov i plivanje. U Kanjonu Matke se nalazi 10 pećina, od kojih je najkraća duga 20 metara, a najduza pećina je duga 193 metara i smatraju je najdužom u Evropi. Kanjon Matke odlikuju dve okomite jame, koje se spuštaju u dubinu od 35 metara i pravi su izazov za alpiniste.

Rezervat šuma Jasen je proglašen Nacionalnim Parkom 1958. godine. Rezervat Jasen zauzima površinu od 24000 hektara i proteže se planinskim masivima Suve Gore, Suve Planine i Karadžice. Rezervat Jasen pripada kategoriji Specijalnog Parka Prirode Makedonije, koji štiti mnoge vrste flore i faune, kao i druge prirodne retkosti.

 

 

SHARE IT: