Hram Svetog Save Beograd

Hram Svetog Save Beograd

Pravoslavni Hram Svetog Save je jedno od najznačajnijih obeležja Beograda i Srbije, kao i najmonumentalnija građevina Beograda, budući da je drugi po veličini pravoslavni objekat na svetu. Hram Svetog Save u Beogradu je pravoslavna crkva posvećena Svetom Savi, osnivaču Srpske Pravoslavne Crkve i Srpske srednjovekovne države, prvom arhiepiskopu i osnivaču manastira Hilandara, začetniku srpskog zakonodavstva i književnosti, diplomati. Hram Svetog Save se nalazi na Vračarskom platou u Beogradu, nazvanom po Svetom Savi, na mestu nekadašnje najveće pravoslavne svetinje u Beogradu do vremena turskih osvajanja, kada je uništena, označavajući mestu na kome je turski Sinan paša 1595. godine spalio mošti ovog srpskog svetitelja, prenete iz Manastira Mileševe, gde je bio sahranjen. Hram Svetog Save je jedna od najvećih građevina Beograda, kao i druga najveća pravoslavna crkva u svetu, gotovo dva puta veća od Crkve Svetog Vasilija u Moskvi. Hram Svetog Save završava beogradsku liniju koja povezuje Kalemegdan – Trg Republike – Terazije – Beograđanku i Slaviju. Sa svog izuzetnog položaja, Hram Svetog Save dominira čitavim Beogradom, čineći verovatno najimpresivnije zdanje srpske metropole.

Gradnja Hrama Svetog Save je počela 1935. godine, po projektima čuvenih srpskih arhitekata Bogdana Nestorovića i Aleksandra Deroka. Gradnju hrama je zaustavio Drugi svetiski rat i bombardovanje Beograda, posle čega je usledilo vreme Titove komunističke Jugoslavije, pa je Hram Svetog Save morao da čeka bolja vremena, do 1984. godine, kada su tadašnje vlasti dozvolile nastavak građenja, kada je služena svečana liturgija u prisustvu skoro 100000 vernika.

Unutrašnjosti od perfektno obrađenog kamena iz Srbije, spoljašnje fasade od prekrasnog belog mermera i granita, sa elegantnom kupolom, na čijem vrhu su zlatni krstovi, Hram Svetog Save dominira čitavim Vračarom – područjem Beograda u kome se nalazi, okružen prostranim šetalištem, odblescima vode i zelenilom. Crkva Hrama Svetog Save od istoka prema zapadu ima 91 metar, a od severa ka jugu 82 metara. Kupola na Hramu Svetog Save je visoka 70 metara, dok je najviši pozlaćeni krst hrama viši još 12 metara, čineći ukupnu visinu crkve Hrama Svetog Save 82 metara. Na kupolama Hrama Svetog Save u Beogradu je 18 pozlaćenih krstova različite veličine, dok je u zvonicima ukupno 49 zvona. Najviša tačka Hrama Svetog Save je na nadmorskoj visini od 134 metara, što je 64 metara iznad nivoa reke Save i omogućava poseban položaj Hrama u Beogradu, koji se vidi sa svih prilaznih puteva gradu. Monumentalna kupola Hrama Svetog Save u Beogradu, težine 4000 tona, je zapravo bila izrađena na tlu u jednom komadu i kasnije postepeno podizana do postojeće visine na kojoj se danas nalazi, što je bio poseban građevinski poduhvat koji je trajao 40 dana i zahtevao najsavremeniju opremu i najveštije stručnjake onog vremena.

Crkva Hrama Svetog Save u prizemlju zauzima površinu od 3500 m2 i obuhvata tri hora površine 1500 m2 na prvom nivou i 120 m2 galerije na drugom nivou. Hram Svetog Save u Beogradu može da primi 10000 vernika, a svaka od galerija po 800 članova hora, uz galeriju za posetioce i posmatrače. Poseban deo ispod Hrama Svetog Save u Beogradu, ukupne površine 1800 m2, zauzima kripta u kojoj će se sahranjivati patrijarsi, riznica Svetog Save i grobna crkva Svetog velikomučenika Lazara.

Fasada Hrama Svetog Save u Beogradu je izrađena od prekrasno blistavog belog mermera i granita, dok je unutrašnjost ukrašena prekrasnim mozaicima. Centralna kupola Hrama Svetog Save je ukrašena mozaikom Hrista Pantokratora. Radi utiska monumentalnosti, ističemo da je veličina očiju Hrista Pantokratora 3 metra. Cargo od 10 tona sa prvim delom mozaika za najveću kupolu Hrama Svetog Save je prešao više od 2000 km od Rusije, kroz Belorusiju, Poljsku, Slovačku i Mađarsku, da bi stigao u Srbiju. Mozaik predstavlja Hristovo vaznesenje i rad je vodećeg ruskog ikonopisca Nikolaja Muhina. Mozaik sa likom Hrista Spasitelja je prečnika 30 metara i površine 1230 m2, ukupne težine 40 tona, a u Hram Svetog Save u Beogradu ga je postavljala posebno odabrana ekipa rusko-srpskih stručnjaka.

SHARE IT: