Felix Romuliana – Galerijusova palata Gamzigrad

Felix Romuliana – Galerijusova palata Gamzigrad

Felix Romuliana je izvanredno arheološko nalazište u Istočnoj Srbiji. U selu Gamzigrad, južno od Dunava, 11 km od Zaječara i 238 km od Beograda, na površini od 179 ha nalaze se ostaci veličanstvene kasnoantičke carske palate Felix Romuliana, utvrđene velikim odbrambenim zidinama, sa malenim seštougaonim kulama, radi odbrane od upada varvara. Carska Palata Felix Romuliana u Gamzigradu je izgrađena u raskošnom stilu antičke arhitekture između 297. i 311. godine naše ere, po zamisli rimskog imperatora Gaja Valerija Galerija Maksimijana, nakon pobede nad Persijancima. Izgradnjom carske palate Felix Romuliane, sa ciljem da bude bezbedno boravište, ovaj kraj i njegov osnivač dobijaju veliki značaj. Moćni harizmatični rimski imperator Galerijus je rođen u ovoj raskošnoj palati, /bio zet Cara Dioklecijana/, a posle smrti je sahranjen na obližnjem brdu Magura, udaljenom oko 1 km istočno od palate, gde se i danas nalaze ostaci carskog mauzoleja i spomenika posvećenog Imperatoru i njegovoj majci, uz koju je sahranjen, sa posebnim ceremonijalom. Kraljica majka Romula je bila paganska sveštenica, po kojoj je palata i naselje nazvano. Posle nekoliko godina arheoloških istraživanja zidina utvrđene palate u Gamzigradu, profesor Dragoslav Srejović i njegov tim su otkrili ostatke dva mauzoleja i dve osveštane grobnice na brdu Magura, 1 km istočno od carske palate. Imperator Galerije je pred svoju smrt, 30. aprila 311. godine u Nikomediji, doneo Edikt o toleranciji vera, prvi akt u kome se ozakonjuju prava hrišćana, što potvrđuje hrišćansko nasleđe Felix Romulijane.

Arheološka ispokapavanja u carskoj palati Felix Romuliana u Gamzigradu su otkrila carsku rezidenciju sa mozaicima izvanredne lepote, prelepu statuu imperatora Galerijusa, hram posvećen božanstvima Jupitera i Herkula, važne ekonomske objekte, javna kupatila i veličanstvene slavoluke na ulazu u palatu. Na njima je natpis Felix Romuliana, što znači “Srecna Romulijana”. Objekti carske palate Felix Romuliane u Gamzigradu su raskošno ukrašeni freskama, štukaturom, podnim mozaicima sa figuralnim i geometrijskim motivima. Arhitektura carskog kompleksa Felix Romuliane u Gamzigradu je bogata u materijalima i poseduje visok kvalitet ukrasne arhitektonske skulpture stubova, kapitela, zidova, kao i skulpturalnog ukrašavanja. Oko polovine 5. veka su gotovo sve građevine carske palate Felix Romuliane, okružene zidinama, uništene u požaru. Carska palata Felix Romuliana je konačno obnovljena, ali je njen izgled potpuno promenjen. Tokom 6. veka je Felix Romuliana bila naselje zemljoradnika i zanatlija. Početkom 7. veka je Felix Romuliana napuštena i ostaje u tom stanju do naseljavanja Slovena u 11. veku,  koji su tu imali svoje utvrđenje.

Od 2007. godine je carska palata Felix Romuliana deo UNESCO svetske kulturne baštine i motiv poseta znatiželjnih posetilaca, kao i mnogobrojnih istraživača i arheoloških stručnjaka iz Srbije i čitavog sveta.

Arhološko nalazište Felix Romulijana je domaćin brojnih kulturnih događaja – koncerata, nastupa, istraživačkih naučnih skupova, obuka, poseta … Projekat “Predstavite se caru Galeriju kako običaji nalažu” je značajno unapredio interpretaciju lokaliteta Felix Romulijana, kreiranjem snažnije interakcije između istorijskog nasleđa palate i posetilaca, koje posetiocima omogućava da na zanimljiv način upoznaju još neotkrivene delove palate. Igra dizajnirana po modelu potrage za blagom pruža mogućnost posetiocu da preuzme ulogu arheologa i da na osnovu skrivenih tragova sklaša mozaik, krećući se tragom starih običaja da se pre predstavljanja imperatoru mora okupati u termama, priložiti žrtva bogovima i pristupiti imperatoru u tipičnoj ceremoniji. Osnovno tehničko rešenje je posebna android aplikacija i „bikoni“ koji iniciraju akcije na mobilnim aplikacijama prilikom približavanja uređaju – odnosno skrivenih tragova koje posetilac-arheolog treba da pronađe. Sistem hologramskih projekcija, interaktivnih panela i kompjuterskih 3D animacija na lokalitetu Felix Romulijana pruža posetiocima mogućnost da upoznaju i dožive rimsku dvorsku arhitekturu na najatraktivniji način. Ovde posetioce takođe dočekuju rimski legionari, centurioni i rimske građanske pratilje u originalnim kostimima.

Arheološko nalazište Felix Romulijana u Gamzigradu predstavlja jednu od naših omiljenih i preporučenih turističkih destinacija u Srbiji, zahvaljujući odličnom načinu predstavljanja kulturno-istorijskog nasleđa, kroz jedinstveni kostimirani nastup, kao i mogućnosti da gosti uživaju u autentičnom rimskom posluženju ili tradicionalnom obroku nezaboravnih specijaliteta vlaške, torlačke i srpske kuhinje u prijatno uređenom prirodnom ambijentu.

Posebna Srbija

Srbija Bugarska Rumunija Grand Tura

Tajanstvena Istočna Srbija

Putevima Rimskih careva Srbije

Balkanska kružna tura

Avantura na Staroj Planini

Zanimljivo putovanje po Srbiji

Srbija i Makedonija kulturna tura B 1

Srbija i Makedonija kulturna tura B 2

Srbija Kaleidoskop

Nikola Tesla Tura 3

Nikola Tesla Tura 4

Tura Srbija i Zapadna Bugarska

Putevi rimskih careva – Srbija i Bugarska

SHARE IT: