Crkva Densus

Nedaleko od grada Hatega, na putu za Karansebeš u jugozapadnoj Transilvaniji, putokaz u selu Totesti prema crkvi Densus, jednoj od najstarijih crkava Rumunije privlači pažnju posetilaca. Putujući u pravcu sela Densus, nazire se u daljini vrh tornja crkve, što posetioca nedovoljno priprema za skorašnji prizor prekrasne i neobične crkve koju će uskoro ugledati.
Densus crkva, posvećena Svetom Nikoli je sagrađena u 4. veku, uglavnom od kamena “pozajmljenog” sa obližnjeg dačkog nalazišta Sarmizegetusa. Jedinstvena arhitektura crkve Densus obuhvata stubove sa rimskog foruma koji podupiru zidove crkve, što posebno predstavlja jednu od najvažnijih znamenitosti Hateg oblasti, predloženu za delo UNESCO kulturnog nasleđa još 1991. godine. Ostaci rimskih natpisa ukrašavaju stazu do ulaza u crkvu Densus, dok fasadu “čuvaju” lavovi. Crkva Densus takođe čuva ostatke jedinstvenih fresaka te vrste u Rumuniji, koje predstavljaju srednjovekovne svece i vladare. Odmah po ulasku u crkveno dvorište, prolazom pored parohijskog doma u kome je živeo Nicolae Densusianu, posetioca iznenadi arhitektonski stil veoma različit od uobičajenih stilova Rumunije.

Crkvu Densus odlikuje stil pozne romanike i gotike, te je neki datuju u vreme porodice iz Densusa iz 13. veka, dok po drugima ona potiče iz 4. veka, što vreme njene gradnje obavija velom misterije. Postojanje Densus crkve neki povezuju sa vremenom Rimljana i Dačana. O toj ideji svedoče kamen iz reke, cigle sa rimskim natpisima, nadgrobni spomenici, kanalizacione ceni i drugi ostaci iz nalazišta Ulpia Traiana Augusta Sarmisegetusa, obližnjeg nekadašnjeg rimsko-dačkog centra, od čijih delova je izgrađena Densus crkva izuzetno čudnog izgleda, koja istovremeno privlači poštovanje i čuđenje.

Burna istorija impresivne Densus crkve je omogućila brojne priče i legende o njenom nastanku. Neki veruju da je Densus crkva paganski spomenik, neki da je hram boga Marsa, dok je po trećima ona sagrađena kao mauzolej za generala Longina, koji je poginuo tokom jednog od rimskih osvajačkih ratova u Dakiji. Kada se povukla rimska uprava, hram crkve Densus je postao hrišćanski objekat u kome je služena liturgija.

U hladnoj tami unutrašnjosti crkve Densus se teško vide ostaci starih fresaka koje je u 15. veku naslikao Stefan Densus i koje pripadaju najvrednijem slikarstvu u skladu sa vizantijskom tradicijom u Transilvaniji. Jedinstvena umetnost Stefana Densusa nas upućuje ka freskama u crkvi Svetog Nikole u Kurtea de Arges, takođe naslikanih u 15. veku, što nas vodi da pretpostavimo da je Stefan bio predstavnik vlaške umetnosti u Transilvaniji. Na istoku crkve Densus je duboka apsida, polukružnog oblika spolja i iznutra. Cela krovna konstrukcija crkve Densus je izgrađena od kamenih ploča. Unutrašnjost crkve Densus je takođe veoma neobična, jer toranj podupire četiri stuba sa rimskog oltara. Centralni brod crkve Densus je četvorougaon, iznad čijeg središta je kameni toranj. Neki naučnici veruju da je Densus crkva takođe služila kao monaška zajednica – manastir, zbog njene izuzetno složene arhitekture, kao i fresaka u kojima se pominje sveštenik Daniil i “mati Stanca”, a koje su tokom srednjeg veka oštetili reformisti. Elegantnom i jedinstvenom izgledu crkve Densus doprinose okolni nadgrobni spomenici na seoskom groblju, od kojih neki pripadaju članovima porodice Densusianu. Kao poslednji detalj koji Densus crkvu, njenu istoriju i okolinu čini još uzbudljivijom je malo uzvišenje na kome se nalazi, i koje omogućava da joj se divite, istovremeno posmatrajući prekrasne planinske snežne vrhove planina Retezat.

Poput nalazišta Sarmizegetusa, Densus crkvu ne upoznaje veliki broj posetilaca, iako su obe znamenitosti izuzetno privlačne i zanimljive.

 

SHARE IT: