Manastir Gradac je smešten na šumovitim padinama Golije, na uzvišenju koje meštani zovu Petrov Krš. Podignut je u drugoj polovini XIII veka, na ostacima nekadašnje crkve, kao zadužbina kraljice Jelene Anžujske, žene kralja Uroša I, koja je bila poreklom iz Francuske. Posvećen je Blagoveštenju Presvete Bogorodice. Bogorodičina crkva je jednobrodna gradjevina sa kupolom, čiji centralni brod čine priprata, naos i oltarski prostor. U arhitekturi ovog hrama zavidne ljupkosti i sklada, koji je primer monumentalne raške arhitektonske škole, prisutan je značajan uticaj gotike u mnogim elementima, a posebno na portalima i biforama /prozorima na kojima sredisnji stubić odvaja dva luka u temenu/.
U hramu je mermerni sarkofag u kome je sahranjena Sveta kraljica Jelena. Njene mošti su monasi sakrili prilikom napada Turaka na svetinju manastira Gradac i danas se ne zna mesto gde one počivaju. U manastiru Gradac se nalaze deo moštiju Kralja Dragutina, prenete iz manastira Dečani. Zidno slikarstvo je u veoma malim fragmentima očuvano, iako je prikaz ktitorke i danas vidljiv. U hramu je originalni kameni ikonostas iz vremena gradnje. Istraženi i konzervatorski prezentovani manastir Gradac, obnovljen kao monaška zajednica /sestrinstvo/ i duhovno središte nakon 2000. godine, je svojom veličanstvenom lepotom danas u Srbiji jedan od najlepših srpskih srednjovekovnih kulturno-istorijskih spomenika.
U Manastiru Gradac je ikonopisacka radionica, a monahinje se, u svom radosnom životu po Jevandjelju, bave rukotvorinama - zlatovezom i tkanjem.
Tokom 2005. godine su u Manastiru Gradac u 2005. godini izvršena zaštitna sondažna i reviziona arhelološka istraživanja. U toku radova otvoreno je osam sondi, ukupne površine 70 m2, dubine do 3 metra, sa spoljne strane manastirske crkve. Pored srednjovekovnog kulturnog sloja i srednjovekovnog groblja koji su istražena ranije, praistorijski kulturni sloj ukupne dubinje 0,8 metara je takodje otkriven. Ovaj preistorijski kulturni sloj sa tri nivoa gradjevinske linije I pripadajuci arheološki materijal nastao u dubokoj prošlosti, od ranog do razvijenog Bronzanog Doba. Na najstarijih praistorijskim slojevima koji obuhvataju dva gradjevinska sloja iz ranog Bronzanog Doba je pronadjena keramika.
Početkom maja se organizuje tradicionalna kulturna manifestacija "Dani kraljice Jelene", posvecen ovoj čuvenoj ktitorki, tokom koje se odvija takmičenje u viteskim igrama i starim zanatima.
