Srbija je poznata po mnogobrojnim vrhunskim arheološkim nalazištima. Medju kojima je najstarije ljudsko naselje Lepenski Vir, staro 10000 godina. Pored spektakularnih otkrića u Lepenskom Viru, u Srbiji se nalazi mnoštvo rimskih i vizantijskih kulturnih spomenika, Beogradska tvrdjava Kalemegdan, Viminacium, Felix Romuliana, Mediana, Iustiniana Prima, Ulpijana - Iustiniana Secunda, Trajanova Tabla i mnogi drugi jedinstveni lokaliteti...
Caričin Grad - Iustinana Prima je zahvaljujući svojoj ustanovljenoj crkvenoj i vojnoj arhitekturi, urbanom planiranju, gradnji kuća i velelepnim ostacima materijalne kulture, jedno od najznačajnijih vizantijskih arheoloških nalazišta na Balkanu. Caričin Grad na jedinstven način omogućava buduća istraživanja. Najraniji tragovi života ljudi na ovom području potiču iz mlađeg kamenog doba ili neolita, oko 3000. godine pre nove ere. Ostaci kasnoantičkog grada - zadužbine vizantijskog cara Justinijana rođenog u obližnjem u selu "Taurisium", potvrdjuju činjenicu da je ovde postojao jedan od najvećih i najbogatijih vizantijskih gradova. Carica Teodora, lepa i ambiciozna žena cara Justinijana, koji ju je neizmerno voleo, je rodjena u selu Lebane, te je značajno uticala na svog mudrog i moćnog muža da izgradi ovakav urbani centar.
Na visokoj steni iznad Dunava, Karatašu, nalaze se ostaci Diane, jednog od najvećih i najočuvanijih rimskih utvrđenja (kastruma) na Dunavu. Izgrađeno je od kamena tesanika u vreme cara Trajana, verovatno 100-101. godine, istovremeno sa prokopavanjem kanala, kada je omogućena bezbednija plovidba Dunavom. Diana je pravougaoni kastrum dimenzija 100 sa 200 m, sa uvučenim kulama na bedemima. Konačan izgled dobija krajem 3. i početkom 4. veka dodavanjem bedema sa isturenim kulama koji se prostiru ka Dunavu, zatvarajući i štiteći deo obale.
Felix Romuliana je izvanredno arheološko nalazište u Srbiji. U selu Gamzigrad, južno od Dunava, 11 km od Zaječara i 238 km od Beograda, na površini od 6,5 ha nalaze se ostaci veličanstvene kasnoantičke utvrđene palate Felix Romuliana. Palata je izgrađena između 297. i 311. godine naše ere po zamisli rimskog imperatora Gaja Valerija Galerija Maksimijana, u raskošnom stilu antičke arhitekture, nakon pobede nad Persijancima, sa ciljem da bude bezbedno boravište. Moćni harizmatični imperator Galerijus je rođen u ovoj raskošnoj palati, bio zet Cara Dioklecijana, a posle smrti sahranjen na obližnjem brdu Magura u mauzoleju, uz svoju pokojnu majku Romulu, po kojoj je ovo arheološko naselje i nazvano.
Damastion je bio drevni grad koga je u svojim radovima pominjao Strabon, bez tačne naznake o njegovom položaju. Istorija Damastiona počinje u 13. veku p.n.e, kada se spominje kao naselje sa elementima urbanog akropolisa. Postoji nekoliko pretpostavki o položaju ovog grada. Damastion ili Damastium je naselje Ilirsko-Panonskog regiona, verovatno u blizini današnjeg Kosova i Metohije, poznato po rudnicima srebra. Pronadjen je novac sa natpisom Damastion, koji potiče iz južne Srbije, istočne Makedonije i zapadne Bugarske. Najnovija arheoloska istraživanja potvrdjuju pretpostavku o polozaju Damastiona na obroncima planine Rujan, u selu Krševica, 15 km jugoistočno od Vranja /južna Srbija/. Grad je bio naseljen ilirskim/dardanskim plemenom Damastini, kojim je u 4. veku p.n.e upravljao kralj Bardyllis. Grad je u starom veku bio poznat po srebrnim rudnicima, čija pozicija, kao i samog grada, danas jos nije poznata.
Lepenski Vir je spektakularno arheološko nalazište u Srbiji. Lepenski Vir je i naziv velikog vira na sredini Dunava kod Đerdapske klisure, zvane "gvozdena kapija", udaljen oko 15 km od Donjeg Milanovca. Lepenski Vir je otkriven i istražen šezdesetih godina 20. veka, kao deo projekta očuvanja arheoloških iskopina tokom izgradnje veštačkog jezera uzvodno od izlaza Dunava iz Gvozdene Kapije. Djerdapska klisura sa Gvozdenom kapijom je središte Nacionalnog Parka Djerdap, u prijemnoj fazi UNESCO svetskog nasledja.
Medijana je antičko arheološko nalazište površine 40 ha na putu Niš-Niška Banja, koje svedoči o bogatstvu i sjaju carskog Naissusa. U Medijani su otkriveni očuvani ostaci carske palate sa peristilom, mnoštvo luksuznih vila sa podovima od mozaika, sakralni objekti (baptisterijum - krstionica), ekonomske zgrade sa pitosima, terme, cisterne za vodu, ostaci utvrđenja i druge zgrade koje svedoče o kulturi i raskoši Naissusa iz vremena vladavine rimskog Cara Konstantina Velikog /280-337g.n.e/ koji je rodjen ovde.
Petrovaradinska tvrdjava je građena od 1692. do 1780. godine. Njen idejni tvorac je Markiz Sebastijan Voban, francuski vojskovođa, arhitekta i pisac iz doba Luja XIV. Tvrđava je nastajala u doba austrijskih vladara Leopolda I, Josifa I, Karla VI, Marije Terezije i Josifa II, na uzvišenoj steni na levoj obali Dunava, gde je od davnina postojalo utvrdjenje. Vremenom je Petrovaradinska tvrđava zbog svog izuzetnog položaja i strateškog značaja stekla ime "Gibraltar na Dunavu", zauzimajuci površinu od 114 hektara. Pored brojnih istorijskih spomenika, na tvrđavi se nalaze i Akademija umetnosti, Muzej grada Novog Sada, ugostiteljski objekti, ateljei novosadskih umetnika, galerije, suvenirnice...
Sirmijum je arheološko nalazište u blizini današnje Sremske Mitrovice, koje se prostire na povrsini od 2680 m2. Sirmijum je svoje mesto u istoriji utemeljilo u poslednjim dekadama starog veka dolaskom rimskih legija. Stanovnici praistorijskog Sirmijuma, kao osnivači prvobitnog utvrđenja bili su Iliri i Kelti. Kao rimsko naselje Sirmijum se veoma brzo razvijao i na osetljivoj dunavskoj granici imao veliki značaj u vreme dok je bio sedišno utvrđenje rimskih legija.
Municipium Dardanorum DD je nekadasnji rimski grad i značajan privredni centar u dolini Ibra, u blizini sela Sočanica, 27 km severno od Kosovske Mitrovice. Rimsko naselje u Sočanici osnovano je u 2. veku nase ere. Municipium Dardanorum DD predstavlja jedan od najznačajnijih rudarskih centara Gornje Mezije u središtu prostrane rudne oblasti, bogate rudama olova, srebra i zlata, koja je zahvatala planine Rogoznu i Kopaonik. Grad je zahvatao povrsinu od 30 ha. Status municipijuma dobija u 2. veku.
Starčevo je arheološki lokalitet koji se nalazi na levoj obali Dunava, 8 km od Pančeva, severozapadno od sela Starčeva. Zbog izuzetnog značaja otkrivenih nalaza (naročito specifične keramike slikane belom, crnom i crvenom bojom), kultura starijeg neolita na prostoru centralnog Balkana dobila je ime starčevačka kultura. Na lokalitetu Starčevo su otkrivene zemunice prečnika 2-6 m, kružnog i elipsoidnog oblika, od kojih su dve sadržale peći.
