Kruja Albanija

Prvu albansku feudalnu državu je 1190. godine proglasio arhont Progon. Stariji Progonov sin, Gjin Progonović je bio vladar Krujë i Elbasana od 1200. do 1208. godine. Nezavisna država Albanija, koju je osnovao Progon je trajala do sredine 13. veka, posle čega se raspada zbog nesloge.

Kruja je rodno mesto albanskog narodnog heroja srpskog porekla Đurđa Kastriotić Skenderbega – Georgea Kastrioti Skanderbega /Gjergj Kastrioti Skënderbeu/, koji se tokom 15. veka uspešno borio protiv nadolazećeg osvajanja Osmanlijskog carstva. Pradeda Skenderbegov je bio Brailo, veliki srpski vlastelin, upravljajući Kaninom u vreme vladavine poslednjeg Nemanjića, kralja Uroša. Njegov sin Konstantin Branilović je kasnije vladao područjem Pologa. Konstantinov sin Ivan je postao gospodar cele Maće u Arbaniji, gde sa ženom Vojislavom oko 1403. godine dobija sina Đurđa, koji se prozvao Skenderbeg Kastriotić. Svi su bili pravoslave vere. Đurađ Kastriotić – Gjergj Kastrioti je primio islam odmah po dolasku u Andrijanopolj, 1423. godine, prihvativši ime Iskender, poznato kao “Skanderbeg”, po turskom imenu Aleksandra Makedonskog. Skenderbeg je služio turskog sultana i postao visoki vojni zapovednik. Posle očeve smrti, Sultan Murat II naređuje Hasan begu, turskom zapovedniku Kruje, da preuzme kontrolu nad svim posedima porodice Kastrioti. Skanderbeg se 1443. usprotivio sultanu i napušta tursku janičarsku vojsku, koja se borila protiv zapadnih krstaša u osvajanju Niša, pod komandom čuvenog generala Janoša Hunjadija. Kastrioti-Skanderbeg osvaja tursku tvđavu u Kruji i ubija turskog pašu, razorivši njegov vojni kontingent. Sledećeg jutra se porodični simbol Kastriota – crvena zastava ukrašena crnim dvoglavim orlom, koja je od tada usvojena za zvaničnu albansku zastavu – zavijorila sa tvđave u Kruji. Ovde je Kastrioti-Skanderbeg navodno dao svoju istorijsku poruku : “Nisam vam doneo slobodu, već sam je našao ovde, među vama.” Skenderbeg je uspostavio vlast i zauzeo posede u Kruji prevarivši Hasan bega navodeći lažna sultanova naređenja, te odmah ozvaničio svoj povratak u hrišćanstvo. Udružio se sa porodicom Araniti, oženivši ćerku Đorđa Aranitija Komnena, srednjovekovnog gospodara oblasti između Škundre i Vojuše. Skenderbeg je sazvao sabor u Alesiju, sa učešćem svih lokalnih gospodara, koji su ga imenovali za zapovednika albanskih vojski, koje su potukle Turke juna 1444. godine, te ponovo u Danju u septembru 1448. godine. Skenderbeg je ponovo izdržao turski napad 1456. godine, iako je 1457. godine velika turska armija osvojila albansku niziju, do granice sa Venecijom. Uz pomoć Vatikana, kao i moćnih vladara Napulja i Venecije, Kastrioti-Skanderbeg odoleva uspešnim naporima Turaka da osvoje Albaniju tokom narednih 25 godina, uključujući područja Debra i Ohrida 1462. godine. Njegov najveći pristalica, napuljski Kralj Alfonso (1416-1458) ga je priznao za svog vazala 1451. godine. Kralj Alfonso je takođe snabdevao albanskog generala novcem, vojnom opremom i dodatnim trupama, te je bio zaštitnik njegove porodice, obezbedivši joj utočište. Kako su Mleci uvučeni u rat 1463. godine, sultan Mehmed II se složio sa primirjem, koje je potpisano aprila 1463. godine, mada je to primirje ubrzo propalo. Posle neuspešne opsade Kruje 1467. godine, sultan je naredne godine ponovo preduzeo napad, u kome ga je Skenderbeg opet pobedio. Skenderbeg je umro 7. januara 1468. godine prirodnom smrću. Legenda kaže da je Sultan Mehmed II, saznavši za Skenderbegovu smrt uzviknuo : “Konačno Evropa i Azija pripadaju meni ! Jadno Hrišćanstvo, izgubilo je i svoj mač i svoj štit !” Posetom tvrđave u Kruji, koja dominira sa uzvišenja visokog 611 metara i koju je Skenderbeg branio, razumećete kako je bilo moguće da Albanci tokom tako dugog perioda izdrže pred mnogo jačim neprijateljem – turskim osvajačem.

Kruja je značajan turistički centar Albanije, verovatno najpopularnija turisticka destinacija Albanije u malom gradu 32 km severno od Tirane, sa kojom je povezan dobrim lokalnim transportom. Kruja ima upečatljivu panoramu prekrasnih okolnih planina prekrivenih snegom i zelenih dolina u njihovom podnožju. Tvrđava Kruja, na padinama planine Sari Salltiku, sa ostacima Fatiha džamije je između 1443. i 1468. godine bila utvrđenje albanskog heroja Skanderbega. U Skanderbegovoj Citadeli se nalazi veličanstvena zidna slika koja predstavlja bitku koju je herojski predvodio Skenderbeg, ukrašen poznatim šlemom na čijem vrhu je koza. U Etnografskom Muzeju u Kruji su u 16 prostorija izloženi predmeti iz istorijske prošlosti regiona. Neki od eksponata u Nacionalnom Etnografskom muzeju u Kruji svedoče o načinu života stanovništa u drevna vremena. Posebna briga je vođena kako bi originalni predmeti bili izloženi u Muzeju u Kruji, od kojih su neki stari 500 godina. Ovde se mogu videti izuzetni vezeni detalji na pamuku, svili i vunenoj odeći. Drugi predmeti, poput keramike i metalnih oruđa su takođe veoma zanimljivi posetiocima. Kaldrmisane ulice vode do čuvenog starog bazaara Kruje, u kome se nalazi mnoštvo radnjica sa autentičnim tradicionalnim suvenirima i brojnim turistima. Kruja je jedna od najpoznatijih i najposećenijih turističkih destinacija i znamenitosti Albanije. Nacionalni Park Shtama obuhvata površinu od 2000 hektara i nalazi se 25 km severoistočno od Kruje. Izvor “Kraljica majka”‘ je jedno od najzanimljivijih mesta u Parku Shtama, sa čistom, ledenom i lekovitom vodom. U Park Shtama dolaze brojni posetioci.

 

 

SHARE IT: